'Samen Kerken' is het motto van de Raad van Kerken Borne, Hertme en Zenderen. De diverse kerken in onze gemeente werken onder deze paraplu nauw met elkaar samen en ontwikkelen initiatieven om vanuit een christelijke inspiratie in gezamenlijkheid voor iedereen in onze samenleving een rol van betekenis te spelen.

 

Wekelijks geven voorgangers en betrokken leden van de kerken in een column hun kijk op de (christelijke) wereld van vandaag. Deze columns kunt u hieronder lezen.

 

Wisten we het echt niet?

 

25 mei 2022 - Op 15 mei hebben Palestijnen wereldwijd de Nakba (Arabisch voor ‘catastrofe’) herdacht, de etnische zuivering van ca. 750.000 Palestijnen door joodse milities en Israëlische troepen tussen eind 1947 en begin 1949. In die korte periode werd de Palestijnse samenleving volledig ontwricht en bijna tweederde van de Palestijnse bevolking werd vluchteling. Honderden Arabische dorpen werden met de grond gelijk gemaakt en hun inwoners belandden in de vele vluchtelingenkampen binnen Israël-Palestina of in de buurlanden.

 

Voor veel Palestijnen is de Nakba niet alleen een historische gebeurtenis, maar de voortdurende realiteit van apartheid, bezetting, onderdrukking en etnische zuivering. Dit jaar stonden de Nakba-herdenkingen grotendeels in het teken van de moord op de prominente Palestijns-Amerikaanse journaliste Shireen Abu Akleh. Zij werd op 11 mei doodgeschoten tijdens een Israëlische inval in het vluchtelingenkamp bij de Palestijnse stad Jenin op de bezette Westelijke Jordaanoever. In haar werk benadrukte Abu Akleh steevast dat de Nakba nog altijd niet ten einde is. Voor haar laatste afgeronde reportage bezocht zij Al Ruwayyis, één van de circa vijfhonderd dorpen van waaruit Palestijnen in 1948 werden verdreven. Palestijnen ‘verlangen er nog steeds naar om terug te keren naar hun huizen’, stelde Abu Akleh in het verslag. (Bron: The Rights Forum)

 

Nog altijd zijn er maar heel weinig Nederlanders die ervan weten. En óók zijn er nog altijd maar weinig kerken die aandacht besteden aan het onrecht dat sinds 1948 gaande is in de bezette Palestijnse gebieden. Veel kerken en kerkelijke organisaties kijken liever weg of verschuilen zich achter de zogenoemde ‘onopgeefbare verbondenheid’ met Israël. Ze realiseren zich kennelijk niet dat je juist je beste vriend terecht mag of zelfs móet wijzen als die kwaad doet. Als je zelfs je beste vriend niet mag aanspreken op zijn daden, wie dan wel?

 

Ja ik weet het, Israël framet alle kritiek op haar beleid met betrekking tot de Palestijnen als ‘antisemitisme’ en dat vinden veel mensen en organisaties lastig. Je wilt niet weggezet worden als antisemiet als je jouw zorgen uit over hoe de staat Israël omgaat met de Palestijnse bevolking. Ook organisaties als Human Rights Watch en Amnesty International hebben geen antisemitische agenda. Toch worden ook deze organisaties als zodanig geframed door Israël en zijn Nederlandse vrienden vanwege hun recente stevige rapporten waarin Israël onomwonden een apartheidsstaat wordt genoemd.

 

Wisten we het echt niet? Nee, misschien niet. Hoe hadden we het kunnen weten als zelfs onze eigen pers zich maar al te vaak in de luren laat leggen door het uiterst geavanceerde Israëlische mediabeleid. En toch zijn er bronnen die wél durven vertellen wat er werkelijk aan de hand is in Oost-Jeruzalem, op de Westoever, in Gaza. We kúnnen ervan weten als we ook eens andere bronnen raadplegen dan de media die zich zorgen maken over Israëlische ‘zwartboeken’ of beschuldigingen van antisemitisme. Wilt u het wél echt weten? Ik heb nog wel wat materiaal voor u en een flink aantal boektitels.

 

Carla J.M. Borgers, em. predikant

Raad van Kerken Borne, Hertme, Zenderen

 

Meimaand vol tegenstellingen

 

18 mei 2022 - Zittend in mijn werkkamer kijk ik uit over achtertuinen waarin de bomen en struiken zich tooien met jonge frisgroene bladeren. De zon schijnt en de temperatuur is aangenaam. De zomerkleren kunnen aan. Het is volop voorjaar. Na twee jaar hebben we weer Koningsdag kunnen vieren als vanouds en was het mogelijk om samen te komen voor de dodenherdenking op 4 mei, die een extra dimensie kreeg door de oorlog in Oekraïne. Velen bezochten een bevrijdingsfestival en ook de zomerfeesten en festivals kunnen weer gehouden worden zonder mondkapjes en anderhalve meter afstand.

 

Persoonlijk contact is weer mogelijk, een verjaardag, een familiefeest, een omhelzing. Daar mogen we dankbaar voor zijn. Schiphol kon de drukte niet aan van alle mensen die op vakantie wilden. Er is opluchting en een gevoel van vrijheid na twee jaar van coronamaatregelen.

 

Tegelijk is er nog steeds oorlog in Oekraïne, waar de strijd om de Donbas hevig woedt en de verwoestingen door raketaanvallen doorgaan, waar verhalen naar buiten komen van deportaties, executies en verkrachtingen door Russische troepen. Vluchtelingen vertellen hun verhaal. Vrijheid, democratie, mensenrechten, solidariteit, vrede en gerechtigheid zijn allerminst vanzelfsprekend, daar mogen we ons van bewust zijn. Ze vragen onze inzet en volgehouden toewijding. In gesprekken komen ook de zorgen van mensen met een smalle beurs naar voren die moeite hebben met de prijsstijgingen van energie en brandstof, van de dagelijkse boodschappen en daardoor in de schulden komen.

 

In deze tijd tussen Pasen en Pinksteren brandt de Paaskaars tijdens de kerkdiensten in het weekend, het Licht van Christus om ons er aan te herinneren hoe Jezus Christus is opgestaan uit de dood en hoe hij in de tijd tot zijn Hemelvaart is verschenen aan zijn leerlingen, zijn wonden zichtbaar en voelbaar, zijn lijden niet uitgewist, maar deel uitmakend van zijn verrezen lichaam en identiteit. Hij troost en bemoedigt, hij opent hun ogen en harten en herinnert hen aan hun taak om zijn werk voort te zetten. En hij laat hen weten, dat hij en God zijn Vader altijd bij hen zullen zijn door de Geest die ons zal helpen.

 

De Paaskaars brandt ook als teken van opstanding voor ons, als aanklacht en teken van hoop en moed daar waar oorlog en nood zijn en als aansporing voor ons om zelf lichtdragers van Christus te worden en te zijn en licht te brengen.

 

Pastoraal werker Annet Zoet

Parochies Jacobus en Johannes

Heilige Geest en De Goede Herder

 

Wij zijn de tijden

 

11 mei 2022 - Door de oorlog tussen Oekraïne en Rusland staat de hele wereld op scherp. We zien en horen dagelijks de berichtgevingen en voelen ons vaak machteloos bij zoveel leed. Welk appèl doet deze tijd op ons moreel of misschien spiritueel kompas? Waar is de wereld mee gebaat?

 

Drie mensen die ons kunnen helpen:

De kerkvader Augustinus (354-430). Hij schreef: 'Het zijn slechte tijden! Het zijn moeilijke tijden'. Dat zeggen de mensen tenminste. 'Zoals we zijn, zo zijn de tijden' [1] Als antwoord op deze constatering schrijft hij: ’Laten we liever goed leven, dan worden de tijden vanzelf goed. Wij zijn de tijden. Zoals we zijn, zo zijn de tijden'.

 

Etty Hillesum, een jonge joodse vrouw, gestorven in Auschwitz (1914-1943) zet haar machteloosheid om in zelfreflectie. In kamp Westerbork schreef ze: ‘Aan deze wereld, die zo vol dissonanten is, zou men niet de kleinste dissonant mogen toevoegen'. [2]

 

Wat later schrijft ze: ‘Het zijn bange tijden, mijn God. Vannacht was het voor het eerst dat ik met brandende ogen slapeloos in het donker lag en er vele beelden van menselijk lijden langs me trokken.--- Ik zal je helpen, God, dat je het niet in mij begeeft, maar ik kan van te voren nergens voor instaan. Maar dit ene wordt me steeds duidelijker: dat jij ons niet kunt helpen, maar dat wij jou moeten helpen en door dat laatste helpen wij onszelf. En dit is het enige wat we in deze tijd kunnen redden en ook het enige waar het op aan komt: een stukje van jou in onszelf, God. En misschien kunnen we ook eraan meewerken jou op te graven in de geteisterde harten van anderen. Ja, mijn God, aan de omstandigheden schijn jij niet al te veel te kunnen doen, ze horen nu eenmaal bij dit leven. Ik roep je er ook niet voor ter verantwoording, jij mag ons daar later voor ter verantwoording roepen'. [3]

 

En natuurlijk kunnen we inspiratie vinden bij onze medebroeder karmeliet Titus Brandsma, gestorven in Dachau (1881-1942) en wiens heiligverklaring 15 mei a.s. in Rome is. Titus had eerbied voor het leven. Hij leefde vanuit de overtuiging dat ieder mens kind van de Ene is, niemand uitgesloten, ook de beul en de vijand niet. Toen hij na zijn aanhouding in de gevangenis van Scheveningen zijn verweerschrift schreef, eindigde hij met de woorden: ‘God zegene Nederland. God zegene Duitsland. God geve, dat beide volkeren weldra weer in volle vrede en vrijheid naast elkaar staan in zijn erkenning en tot eer, tot heil en bloei van beide zo na verwante volkeren'.

 

Eerbied hebben voor alle leven.

Geen dissonant toevoegen. God opgraven in de geteisterde harten van anderen.

Goed leven.

 

Goddank, hoeven we niet machteloos toe te kijken, want u en ik, vandaag en iedere dag,

in Hertme, Borne, Zenderen, of waar dan ook: ‘wij zijn de tijden'.

 

Paula Tielemans

Karmelklooster Zenderen

 

[1] Augustinus / sermo 80,8

[2] Etty Hillesum, Het verstoorde leven, 29 mei 1942

[3] Idem, 12 juli 1942

 

Rondom Pasen op weg…


4 mei 2022 - Schrijvend in de Paasperiode kijk ik terug op een op week die ongeëvenaard is. Terwijl Europa, en vooral het oosten, op zijn grondvesten schudt zingt een Oekraïens kinderkoor in de kapel van De Zwanenhof op Palmzondag het volkslied om vervolgens met allen in de kapel het Dona nobis Pacem te zingen. Nog nooit heeft dit lied zoveel betekenis gehad voor mij als op dat moment. We zingen hartstochtelijk om vrede in de wetenschap dat een president de macht van de sterkste middels bombardementen wil bevestigen. Deze Palmzondagviering eindigen we met het lied 'God weet komt het goed'.

 

Om me heen kijkend zie ik veel mensen die zich inzetten om het goede te doen. Het is hartverwarmend te ervaren dat er zorg is om en voor de vluchtelingen, dat in de westerse christelijke traditie Pasen zo beleefd wordt. Met een Paastakje, met elkaar gedeeld gaan we weer naar ons huis. Weer een gewone week, of toch een Goede Week. Dan volgt Witte Donderdag. In de oude Synagoge in Borne ben ik aanwezig met een kleine groep om in een Agapè-viering om de vruchten van het graan en van de wijnstok met elkaar te delen. Op Goede Vrijdag neemt een kleine groep mensen deel aan het herdenken van het lijden en sterven van Jezus. De foto’s van de kruiswegstaties van het voormalige Karmelietessen-klooster in Zenderen geven in al zijn eenvoud een gezicht aan het lijden en sterven van Jezus van Nazareth.


Medemensen lijden en sterven op dit moment op vele plekken in de wereld, ver weg op andere continenten, maar ook dichtbij, nog geen 1.500 kilometer van ons vandaan. Het lijkt alsof op vele plekken het steeds donkerder wordt, steeds meer levenskaarsen worden gedoofd, terwijl we blijven zeggen 'God weet komt het goed'.


Tussendoor gaat het leven van alledag gewoon verder. We kijken rondom ons, verbaasd, vertederd, verdwaasd. We hopen op... Ja waar hopen we op? Vrede, tegen beter weten in. Op Paaszaterdag wordt ’s avonds in de vallende duisternis de Paaskaars ontstoken en de vijf wierooknagels van het lijden in de Paaskaars gestoken. In de donkerte toch een klein lichtje.

 

Dat lichtje dat op de Paasochtend ’s morgens vroeg in de grijze schemering van de zich langzaam rood-oranje kleurende morgenlucht op de kleine dodenakker van De Zwanenhof ontstoken wordt, 'Als alles duister is, ontsteek dan een lichtend vuur dat nooit meer dooft' wordt er gezongen. Het lichtend vuur geven we aan elkaar door en langzaamaan vult de gloed van het kaarslicht de kapel, zoals ook het scheppingsverhaal over ons heen komt.
'Dan zal ik leven' klinkt als een wens, een smeekbede voor allen en zeker voor de huidige bewoners van De Zwanenhof.

 

Terwijl we in de Tuinzaal samen eten en drinken voelen we ons de gasten van de Oekraïense bewoners van dit huis. Midden tussen oorlog en geweld vieren we Pasen, langer dan een week, want in de orthodox-christelijke kerk is Pasen een week later dan 'bij ons', en herhaalt zich het Paasverhaal volgens de Orthodoxe traditie. Midden tussen bombardement en geweld, tussen vrede en oorlog hebben miljoenen mensen samen een wens; dat de vrede, dat het leven mag winnen en overwinnen. Dat volkeren in vrede verbonden worden en blijven wensen we elkaar. Na de koude donkere natte winter breekt onstuitbaar het voorjaar aan, zoals de ochtendzon op Paasmorgen. 'God weet komt het goed' wordt onstuitbaar, 'God weet het komt goed'.
 

Zondag 24 april, orthodox Pasen

Jan Morsink

 

Koffiedrinken

27 april 2022 - Een tijdje geleden hadden we in het verpleeghuis een gespreksgroep met als thema koffiedrinken. We houden regelmatig gespreksgroepen in de huiskamers van de verpleegafdelingen. Bewoners geven aan dat ze het fijn vinden om eens met elkaar van gedachten te wisselen over thema’s die hen bezighouden. Dit geeft betekenis aan het leven; een zinvolle bezigheid samen. Een gespreksgroep vindt plaats onder leiding van een gespreksleider (in dit geval de geestelijk verzorger, die zorgt voor uitdaging én voor veiligheid en grenzen in het gesprek) en kent verschillende werkvormen.

 

Ook naar aanleiding van een verhaal of gedicht passend bij het thema gaan we met elkaar in gesprek. Vooral op afdelingen voor bewoners met cognitieve achteruitgang is het fijn dat mensen telkens weer bij het gesprek betrokken worden zodat ze alert kunnen blijven en kunnen meedoen; mensen ervaren dan echt contact en verbinding met elkaar. Want bij gesprekken tussen bewoners kan er sprake zijn van miscommunicatie of stopt men met spreken omdat de ander niet in staat is iets begrijpelijks terug te zeggen.

 

We zaten nu dus samen bij een gespreksgroep over koffiedrinken. In eerste instantie werd er een beetje vreemd tegen dit thema aan gekeken. Maar al gauw zat de sfeer er goed in. Er werd een koffiepot van vroeger getoond en er kwamen veel verhalen los: de één dronk altijd koffie met de buurvrouw, de ander altijd met zijn broer en schoonzus. Soms werd er nog een kaartje bij de koffie gelegd of dronk men er een borreltje bij. Ook kwam die ochtend het onvermijdelijke liedje van Rita Corita over koffie voorbij. U kent het vast… We spraken over koffie als ‘bakkie troost’. Kortom koffiedrinken zorgt voor verbinding met elkaar. Even een momentje samen.

 

Gelukkig drinken we in het verpleeghuis ook zoveel mogelijk de koffie samen. Samen met medebewoners, samen met personeel in de huiskamer of samen met familie gezellig in het restaurant. Tijdens het koffiedrinken wordt er gepraat met elkaar. Dat praten gaat alleen goed wanneer we elkaar ook kunnen horen. Dat we elkaar verstaan is een wonder, het goed kunnen horen is van het grootste belang, vraag dat maar aan iemand die slechthorend is. Niets is zo vervelend als telkens maar te moeten vragen of de ander zijn uitspraken herhaalt. Daarbij komt dat bij de herhaling de toon van het gesprek verandert, of je nu wilt of niet…

 

En dan is er ook nog het verschil tussen horen en luisteren. Echt luisteren is een kunst op zich. Horen doe je met je oren, luisteren met je hart. En het mooie van luisteren is het horen wat er níet gezegd wordt. Luisteren naar iemand dit het moeilijk heeft vinden we soms lastig. We willen advies geven of opvrolijken maar dit kan vaak helemaal niet. Wanneer je de tijd neemt naar iemand te luisteren en kunt aanvaarden hoe iets voor iemand voelt, ben je al tot steun. Luisteren is de ander zijn eigen antwoord laten vinden. Dit kan juist heel goed met een kopje koffie erbij. Ik gun iedereen koffie met een ‘luisterend oortje’.

 

'Wanneer je praat herhaal je alleen wat je al weet,

Maar als je luistert zou je iets nieuws kunnen leren'

(toegeschreven aan de Dalai Lama)

 

Sabine Pikkemaat

Geestelijk verzorger TMZ Het Dijkhuis in Borne

 

Laat je stem horen voor de toekomst van de kerk

20 april 2022 - Het geloof staat niet meer centraal in onze maatschappij. Twee jaar geleden noemde 20 procent van de Nederlanders zich katholiek en 15 procent noemde zich protestant. En ook over het bestaan van een God heerst bij velen steeds meer twijfel. Mensen vinden het moeilijk over hun geloof te praten. Toch roept de Paus gelovigen over de gehele wereld op hun stem te laten horen. Hij heeft afgelopen najaar een bijzondere stap gezet. “Verlos ons ervan een museumkerk te worden, mooi maar zwijgzaam, met veel verleden en weinig toekomst." Deze woorden sprak de paus aan het begin van de synode, waarin alle gelovigen om raad worden gevraagd voor de toekomst van de kerk en de wereld. En Paus Franciscus nodigt daarbij nadrukkelijk ook vrouwen uit.


Hoe is het in deze tijd vrouw te zijn in de kerk in Nederland?
De kracht van vrouwen is niet anders dan mannenkracht en Nederland is een fantastisch land. Mannen en vrouwen zijn gelijkwaardig... maar toch… Welke plek hebben de vrouwen in onze kerk? Hoe worden vrouwen zichtbaar gemaakt in de kerk?

 

Als parochiebestuurder en voorganger in woord- en communievieringen en bij avondwaken heb ik het gevoel dat ik mijn steentje kan bijdragen. Dit geeft mij veel voldoening. Maar welke rol mogen vrouwen in de kerk van de toekomst blijven houden? En hoe ziet de toekomst van ons geloof eruit? Het geloof, dat niet meer centraal staat.

 

In onze parochies zijn bijeenkomsten geweest waarin een ieder op zijn of haar eigen wijze over het geloof kon vertellen. Het waren zeer waardevolle bijeenkomsten. De uitkomsten hiervan zijn naar het bisdom gestuurd. Mocht u uw verhaal nog kwijt willen, dan kan dat online.

 

Aan de orde komen vragen als:

  • hoe sta je in je geloof, waar hecht je waarde aan, wat vind je moeilijk?
  • naar wie is de kerk verschuldigd te luisteren?
  • wie zijn de reisgenoten, ook buiten de kerkelijke omgeving?
  • wanneer en hoe slagen wij erin te zeggen wat ons ter harte gaat?
  • hoe bevorderen wij de actieve deelname van alle gelovigen in de liturgie?
  • wat is de wijze van dialoog binnen onze kerken?


Een ieder die zich geroepen voelt, gelovigen of niet-meer-gelovigen, kan tot 1 mei meedoen via www.bisdomdenbosch.nl/synode/doemee/. Ik ben heel benieuwd wat de paus met alle opmerkingen zal gaan doen. Kan hij het geloof vanaf de basis weer nieuw leven in blazen?


Maria Verheijen - van Alst
vice voorzitter
Parochie O.L.V. Onbevlekt Ontvangen

 

Over Pasen...

13 april 2022 - Komende zondag is het Pasen. Voor veel mensen aanleiding voor een weekendje weg, voor een gezellig ontbijt of om kinderen verstopte eieren te laten zoeken. De chocolade paaseitjes en paashazen horen ook bij de Nederlandse paastraditie. In vele soorten en maten zijn ze al lang van tevoren overal te koop.

 

Oorspronkelijk is Pasen ontstaan om te vieren dat al wat donker en moeilijk is ons leven, niet het laatste woord heeft. Dat het licht sterker is dan het duister, en dat er bij moeilijkheden vaak toch weer een weg ontstaat waar je ‘m niet had verwacht. Pasen wil zeggen dat er nieuwe mogelijkheden kunnen ontstaan, daar waar de situatie helemaal vast lijkt te zitten. Alsof je opnieuw tot leven komt. Soms heel anders dan eerst, vaak ook niet zoals je had gehoopt, maar toch. Dwars door alle moeilijkheden heen kan onverwacht een begaanbare weg ontstaan.

 

In kerken wordt Pasen gevierd aan de hand van het verhaal van Jezus. Maar ook de paaseitjes en de paashazen hebben oorspronkelijk met dit thema te maken. Een ei werd vroeger namelijk gezien als een teken van vruchtbaarheid. Er kwam immers nieuw leven uit tevoorschijn? Het kuiken kruipt vanuit het donker het licht in.


En ook de haas is geen toevallig symbool voor Pasen: als een haas al slaapt, is dat nooit meer dan enkele minuten achter elkaar. Hij is bij het minste of geringste klaarwakker. De haas is dus ook de eerste die merkt dat het ’s ochtends licht wordt. Het is de eerste die ziet dat een nieuwe dag begint, dat het licht sterker is dan het duister.

 

Ook is het niet toevallig dat we elkaar opzoeken met Pasen. Natuurlijk, met Tweede paasdag hebben we allemaal een extra dagje vrij, maar dat is niet het enige. Er is ook ruimte om met anderen iets te ondernemen, het gezellig te maken. Pasen nodigt uit onze verbondenheid met anderen te voelen en te voeden. En precies de verbinding met anderen maakt het leven lichter. Door met iemand over een lastige situatie te praten, krijg je vaak een andere kijk op het geheel. Door een knuffel te krijgen of te geven, door uit te kunnen huilen bij iemand, door samen iets te beleven, door met iemand anders te eten, te kletsen, te lachen wordt het leven aangenamer. Kun je er weer beter tegen.

 

We zoeken zo vaak de antwoorden bij onszelf, proberen alles in ons eentje op te lossen. Maar juist in de verbinding met anderen, in aandacht, in gesprek kunnen nieuwe antwoorden ontstaan. Schijnt er nieuw licht in de duisternis van onze eenzaamheid. Dit jaar wens ik iedereen met Pasen toe dat je met tenminste één iemand contact kunt maken. Al is het met een gesprekje over het weer. Ook dat kan werken als het vinden van een paaseitje waar je die niet had verwacht...

 

Kirsten Slettenaar

Dominee Remonstrantse gemeente Twente

 

Jesus Christ Superstar in de vastentijd

6 april 2022 - Op het moment dat ik deze column schrijf is de Islamitische Ramadan net begonnen; volgens de landelijke media doen hier zo’n 900.000 moslims aan mee. In de Ramadan, die maximaal 30 dagen duurt, vasten de moslims tussen zonsopgang en zonsondergang; zowel eten als drinken wordt dan niet aangeraakt. De Ramadan eindigt met het Suikerfeest, zo genoemd naar de vele zoete gerechten die dan worden gegeten.

 

Hoewel de media er nauwelijks aandacht aan lijken te besteden, zitten christenen ook midden in hun vastentijd, ook wel Veertigdagentijd of lijdenstijd genoemd. De christelijke vastentijd begint na carnaval op Aswoensdag, zo genoemd naar een met name katholiek ritueel waarbij de priester met as een kruisje op het voorhoofd van de gelovige maakt. Hoewel vroeger het vasten net als bij de moslims meer gericht was op minder eten, snoepen en drinken, vasten christenen tegenwoordig veelal op andere wijze: door te minderen of stoppen met een bepaalde luxe, zoals films kijken, alcohol of minder gebruik maken van social media. Feit is wel dat steeds minder christenen vasten.

 

De laatste week van de Veertigdagentijd heet de Goede of Stille Week. De laatste dagen van deze week zijn het belangrijkste. De donderdag is Witte Donderdag, waarop Jezus’ laatste maaltijd wordt herdacht. De vrijdag heet Goede Vrijdag, waarin Jezus’ kruisiging centraal staat. De zaterdag wordt Stille Zaterdag genoemd, omdat die dag Jezus gestorven was. De zondag, de laatste en de veertigste dag, is de allerbelangrijkste: namelijk Pasen, de dag waarop Jezus is verrezen uit de dood.

 

In de Veertigdagentijd wordt veel aandacht besteed aan het lijdensverhaal van Jezus. Veel Nederlanders bezoeken een uitvoering van de Matthäus of Johannes Passion van Bach; minder bekend zijn de Lucas en Markus Passion van hem. De jaarlijkse The Passion op televisie, waar bekende Nederlanders aan mee doen, wordt door bijna 3 miljoen mensen bekeken.

 

En in 1971 was de wereldpremière van de rockmusical Jesus Christ Superstar van Andrew Lloyd Webber, een jarenlange hit. Nog steeds, ook in Twente waar Studio65 in de vastentijd hoogtepunten van deze musical brengt in diverse kerken. Zo komen ze ook dit jaar weer naar Borne op zaterdag 9 april om 19.00 uur in de Stephanuskerk. Iedereen is welkom, de toegang is gratis maar een vrije gift wordt op prijs gesteld. De kerk is open vanaf 18.15 uur.

 

Gustaaf Boerjan

Raad van Kerken Borne, Hertme en Zenderen

 

Kruisweg

 

30 maart 2022 - Er was een jaarlijkse traditie om op de dinsdag in de Stille of Goede week een rondgang te maken langs de 14 kruiswegstaties aan de buitenmuur rond de tuin van het Carmelitessenklooster in Zenderen. En daarna was er dan een kort afsluitend samenzijn met gebed en zang in de kapel van het klooster.

 

Een aantal keren mocht ik er aan meewerken, en die ervaringen bewaar ik in mijn hart. Het samenwerken met pater Edgar Koning, prior van de Karmelieten, was heel fijn. We zouden in 2020 ook weer samenwerken. Maar de eerste lockdown kwam, dus de bijeenkomst kon niet doorgaan. En Edgar ontviel ons, gestorven aan corona. Dat was een zware slag voor velen.

 

Het samenwerken met de zusters Carmelitessen, in het bijzonder zr. Josephine de Jong, was me ook heel dierbaar. Maar de zusters verlieten begin 2020 het klooster en de kapel werd gesloten, een nog steeds voelbaar gemis. We maakten een ‘digitale kruisweg’: de beelden van de staties, de teksten in beeld en muziek van Arvo Pärt daaronder: ‘Fratres’, broeders, een eerbetoon aan Edgar Koning.

 

Vorig jaar hebben we een rondgang gemaakt zonder publiek. Het werd een opname waarin ik samen met Jan Cuppen de gebedsteksten mocht uitspreken. In de opname werd muziek gemonteerd.

 

En toen kwam een tijdje geleden de vraag: wat gaan we dit jaar doen? En daar kwam een aanbod binnen, via de voorzitter van ons pastoresconvent, collega Carla Borgers. Kerkmusicus Jan Marten de Vries meldde dat hij een programma in de aanbieding heeft, waarbij je een rondgang kunt maken langs 14 hedendaagse verbeeldingen van de kruisweg. Daarbij klinkt livemuziek van piano en cello. Wij (pastores en Raad van Kerken) werden enthousiast en gingen op het aanbod in.

 

'Veertien nieuwe schilderijen door Nederlandse kunstenaars.

Veertien nieuwe muziekstukken bij de kruiswegstaties.

Loop het verhaal van het lijden mee, van beeld naar beeld.

Luister, kijk, beleef.

Weer is het oorlog in Europa.
Weer worden mensen gedood of verwond.
Het lijdensverhaal van Jezus van Nazareth
is ook een verhaal van nu, van ons allemaa
l'.

 

Wij nodigen u en jou van harte uit om deze bijzondere ‘Kreuzweg’ te beleven in de Oude Kerk in Borne op dinsdag 12 april 2022. ‘Kreuzweg’ begint met een inleiding in de Potkaamp (naast de Oude Kerk), daarna gaan we naar de kerk voor de rondgang. Er zijn twee rondgangen gepland: ’s middags van 15.00 tot 16.45 uur (Potkaamp open vanaf 14.30 uur) en ’s avonds van 20.00 tot 21.45 uur (Potkaamp open vanaf 19.30 uur). We vragen geen toegangsprijs, maar bevelen wel van harte een vrije gift aan. Graag wel vooraf aanmelden via kreuzweg2022@gmail.com.

 

De solidariteit van de lijdende Jezus met hen die zwaar te lijden hebben, raakt me altijd weer. Die diepe bewogenheid met hen die in oorlogsgeweld leven, honger lijden, op de vlucht zijn. Die intense liefde voor hen die pijn hebben, ernstig ziek zijn, angsten doorstaan. Die liefde van God die zichtbaar en tastbaar geworden is in Hem die Zelf die weg van het lijden is gegaan.

 

ds. Johan Meijer

 

De Russen en ik...

 

23 maart 2022 - Het is eind jaren 50, begin jaren zestig dat ik voor het eerst hoor van 'de Russen'. In het verre Amerika is een land dat niet echt wil samenwerken met de grote Verenigde Staten Amerika en dan gaan de Russen zich met Cuba bemoeien. Op de lagere school, ik denk dat ik in de vijfde klas zit, wordt gesproken over hoe we ons kunnen verdedigen bij een aanval door de Russen. Je kan ze niet zien, maar met een atoombom kunnen ze ons wel raken. Niet kijken naar de plek waar de bom valt en je afschermen met krantenpapier. Liggend onder je schoolbank!

 

Weer een aantal jaren later is er de inval in Tsjechoslowakije, Praag 1968. Het is voor mij, 16-jarige, iets van toch wel ver weg, achter het IJzeren Gordijn. Weer zijn het 'de Russen'. In 1972 ga ik als Pabo-student, samen met een groep jongeren uit toen nog West-Duitsland naar West-Berlijn. We passeren het IJzeren Gordijn en bezoeken ook Oost-Berlijn. Ik ben onder de indruk van de jonge Oost-Duitse Vopo’s, jonger dan ikzelf, met die grote geweren, de staalharde blik en de verbeten stem. De enige Rus die ik zie staat bij checkpoint Charlie. Ook dan valt me op dat deze soldaat zoveel macht en arrogantie uitstraalt. Ik krijg er koude rillingen van.

 

Eind jaren 70 maken we een rondreis door Polen, we passeren het Oost-Duitse Gordijn en het Poolse Gordijn. Beide zijn van ijzer, al zijn ze voor mijn gevoel anders. Ook nu weer staan er soldaten, met of zonder strepen of sterren de mensen te controleren. De macht van het geweer, de autoriteit, aangestuurd door iemand die nog machtiger is. In 1989 ben ik getuige, via de televisie, van de val van de Berlijnse Muur. De muur valt, de vrijheid voor heel veel mensen lonkt en ik verbaas me over al die soldaten, die nu ineens veranderd zijn in medemensen. Het lijkt alsof, althans in Europa, de vrede zich langzaamaan over vele landen verspreid heeft. Maar niet over alle landen!

 

Zie ik, zien wij wat de grote bazen, en dan vooral wat militairen wel of niet doen? Begin van deze eeuw zijn er veel mensen die liever een Rus in de tuin hebben dan een kruisraket. De Russen doen wel mee, doen niet mee, zijn er gedeeltelijk bij betrokken om de Europese vrede steeds verder te verspreiden. Er gaan jaren voorbij en op 24 februari, nu drie weken geleden, beginnen de Russen met de inval in Oekraïne. Het is oorlog! De strijdkrachten trekken op. De inwoners van Oekraïne zijn overrompeld, maar hopelijk niet verloren. Ik ben verbijsterd en toch ook niet weer verbaasd. Hoe kan het dat 'de Russen' zo te werk, nee te keer gaan? Ik kan niet anders concluderen dat wanneer ‘de machthebbers’ (inclusief een Patriarch in geheime dienst) bepalen wat de waarheid is, dat ‘de mensen’ kanonnenvoer worden.

 

De Russen? Ik heb ze nooit echt ontmoet, maar ik denk dat het overgrote merendeel 'gewoon wil leven'. Zoals ook de Oekraïners dat willen! En dat terwijl hun leven, hun have en goed nu, in opdracht van nog geen handvol machthebbers, door strijdkrachten voorgoed vernietigd wordt. De Russen, de Oekraïners, de mensen willen geen oorlogsstrijd maar vrede, en niet alleen in hun eigen achtertuin. Einstein zei: 'Vrede kan niet bewaard worden door middel van strijdkracht. Het kan alleen bereikt worden door middel van ons verstand'.

Heer, geef wijsheid.

 

Jan Morsink

verbonden met De Zwanenhofviering en de Theresiagemeenschap Borne