Een gesprek kan het verschil maken

Vrijdagmorgen stond een officieel onthullingsmoment gepland van een ‘1K ZIE J3’-plaquette op een bankje achter Het Dijkhuis. De 25 bordjes die op meerdere bankjes in de gemeente zijn aangebracht, komen voort uit een wens van Maria Egberink, die zij deponeerde in de box bij de Wensboom. Zij verloor haar zoon Tycho negen jaar geleden aan suïcide.

Vanwege code rood wilde de gemeente de onthulling op deze bloedhete dag niet laten doorgaan, maar de familie had er moeite mee om het moment verder uit te stellen. De aanloop ernaartoe was een rollercoaster van emoties voor de nabestaanden van Tycho en uitstel was voor hen geen optie. Daarom vond de onthulling plaats zonder aanwezigheid van de gemeente, die overigens wel een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de vervulling van de wens.

Zie naar elkaar om

Op de plaquettes staat: ‘1K ZIE J3, een goed gesprek begint met iemand echt zien’. De boodschap nodigt uit tot contact en gesprek. “Het belangrijkste doel van deze plaquettes is niet voor ons, maar voor alle mensen die zich in een moeilijke periode in hun leven bevinden”, zei Peter Egberink. “Weet dat er altijd een helpende hand en een luisterend oor is. We hopen hiermee een bijdrage te kunnen leveren. Dat mensen die het moeilijk hebben hulp zoeken en kunnen zien dat het leven ook mooi kan zijn. Zie naar elkaar om en probeer contact te leggen.”

Op de plaquettes staat ook een QR-code die verwijst naar informatie over mentale gezondheid en 113 Zelfmoordpreventie. “Helaas heeft Tycho de weg naar 113 niet gevonden.”

Tycho

Op 30 januari 2017 besloot Tycho Egberink uit het leven te stappen. Tycho was 17 jaar oud. “Hij was een kwetsbare, sociale en zachtaardige jongen met een gezonde dosis humor”, vertelt zijn moeder Maria. “Ik zeg altijd dat hij eigenlijk te lief was voor de maatschappij en de harde wereld.” Tycho groeide op in Bornerbroek en had het niet altijd gemakkelijk. Hij voelde zich regelmatig buitengesloten.
 

“Maar toen hij begon aan zijn vervolgopleiding, groeide zijn zelfvertrouwen en was hij blij met zijn opleidingskeuze: ‘Ik ben helemaal op mijn plek bij deze opleiding en heb eindelijk vrienden gemaakt’, zei hij.” Een negatief voortgangsgesprek maakte daar abrupt een einde aan. Hij zag zijn droomopleiding in duigen vallen. De klap was in zijn beleving zo groot dat hij volledig blokkeerde."
 

Op die fatale 30 januari vertrok hij op de fiets. Naar school, dacht Maria. “Moet je niet een andere trui aandoen?”, zei ik nog. “Doe ik morgen wel”, zei hij. Hij gaf me een knuffel, keek me – achteraf gezien – intens aan en fietste weg. “Later die ochtend vond ik een brief op zijn bed, waarin hij schreef dat hij van ons hield. Dan weet je genoeg.” Complete paniek brak uit. De school werd gebeld, net als 112. “Dan is het wachten in onzekerheid, tot de politie komt met de fiets en zijn rugzak …” Het was te laat. Tycho zag geen uitweg meer en fietste naar het spoor. Daar maakte hij een einde aan zijn leven.

‘Ga het gesprek aan’
Het is nu negen jaar geleden, maar de impact van het verlies is voor zijn ouders en zus nog altijd groot. “Je wereld stort in. En dat gevoel gaat ook niet meer weg.” Als onderdeel van het verwerkingsproces ging de vader van Tycho naar de plek bij het spoor waar het gebeurde. “Hij stond daar en meerdere auto’s reden langs. Eén automobilist stopte en stapte uit. ‘Meneer, gaat het wel goed met u?’ En dat kan zo veel betekenen. Ga het gesprek aan.”

En dat is precies waarom Maria haar wens in de box bij de Wensboom deponeerde. “Dat is de essentie van het geheel: maak het bespreekbaar. Als je iemand verdrietig op zo’n bankje ziet zitten, ga ernaast zitten en vraag of je iets kunt doen. Misschien raak je net die gevoelige snaar en maakt dat het verschil.”

Een mooie parabel hierbij is het verhaal van Winnie de Poeh en Knorretje op een moeilijke dag:

“Vandaag was een moeilijke dag,” zei Poeh.

Er viel een stilte.

“Wil je erover praten?” vroeg Knorretje.

“Nee,” zei Poeh na een tijdje. “Nee, ik denk niet dat ik dat wil.”

“Dat is oké,” zei Knorretje, en hij ging naast zijn vriend zitten.

“Wat doe je nu?” vroeg Poeh.

“Niets eigenlijk,” zei Knorretje. “Maar ik weet wat moeilijke dagen zijn. En ik wil daar meestal ook niet over praten, op zo’n moeilijke dag.

Maar weet je, moeilijke dagen zijn zoveel makkelijker wanneer je weet dat er iemand voor je is.

En ik zal er altijd voor je zijn, Poeh.”

En Poeh zat daar stil voor zich uit te kijken, zijn heel moeilijke dag door zijn hoofd te laten gaan, terwijl stevige, betrouwbare Knorretje zwijgend naast hem zat te bengelen met zijn korte beentjes …

En Poeh bedacht dat zijn beste vriend gelijk had.

Om de plaquettes te kunnen plaatsen, is een heel proces in gang gezet. “Ik had niet verwacht dat het zo’n impact zou hebben. Je wordt toch weer een beetje teruggeworpen naar negen jaar geleden. Maar het is het waard als er ook maar één iemand is die hiermee geholpen wordt.” (AJ)