Terugblik op Borns verzet en bevrijding

Bij de viering van 80 jaar vrijheid horen ook beelden en documentatie over het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 3 april, de dag van de bevrijding van Borne, opent Bertie Velthuis, scheidend secretaris van de Heemkundevereniging Borne, de expositie ‘Het Verzet’ in de bibliotheek van het Kulturhus. Deze tentoonstelling biedt ons tot 6 mei een inkijkje in de strijd tegen de onderdrukking door de bezetter in de periode 1940-1945.
 

Herinneringen met littekens

“Er is gelukkig nog veel bewaard gebleven”, merkt Annemarie Haak, voorzitter van de Heemkundevereniging, op. Op enorme panelen, in vitrines en op videobeelden is de geschiedenis van het verzet in Borne van 1940-1945 weergegeven. “Het idee voor een expositie ontstond al jaren geleden toen de 75-jarige herdenking in beeld kwam. Maar door de coronapandemie kon de tentoonstelling niet doorgaan”, legt Haak uit. De leden van de vereniging verzamelden spullen uit de tijd van de laatste wereldoorlog. De verbazing is groot over hoeveel bijzondere voorwerpen, zoals oorkondes, materieel en Duitse propagandapamfletten, nog bij ouders en grootouders liggen of zijn achtergebleven. Herinneringen die voor altijd littekens in veel levens hebben achtergelaten.
 

Verzet betekent tegenstand bieden tegen iets wat je niet wilt

Er waren veel verzetsgroepen in Borne actief. Het was een illegaal, ondergronds verzet tegen de bezetter, de vijand. Gé van Riel hielp velen met de uitgifte van valse persoonsbewijzen en stamkaarten. Dit redde levens. De voor velen onbekende Spanjaardsstaking bij de Spanjaardsfabrieken was eveneens een uiting van verzet tegen de nazi-onderdrukking. Zowel mannen als vrouwen speelden een grote rol in het verspreiden van illegale kranten, sabotage en het helpen van onderduikers.
 

Een eerbetoon

Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren onderduikers vluchtelingen: mensen die op basis van kenmerken zoals ras, geaardheid, religie, afkomst, sekse of gedrag niet mochten leven in de overheersende samenleving. Verzetsstrijders hielpen hen met gevaar voor eigen leven. Velen hebben voor deze heldendaden een lintje gekregen en worden eervol herdacht. Omdat zij deden wat ze wilden en moesten doen. Velthuis is al twaalf jaar een bijzonder actieve vrijwilliger bij de Heemkundevereniging. In zijn toespraak bij de opening bekent hij dat hij zich afvraagt of hij zelf zoveel had kunnen en durven bijdragen aan het verzet.
 

Veel is te zien bij de exposities ‘Het Verzet’ in de bibliotheek en ‘Markante Vrouwen van Borne’ in de foyer. De tentoonstelling is vrij toegankelijk tijdens de openingstijden van het Kulturhus tot 6 mei. Ze schetst een beeld van ‘toen’ en krijgt een bijzondere context in de huidige wereld en actualiteit. Velthuis eindigt zijn openingsspeech met de wijze woorden: “Als je te veel vrijheid inneemt, ontneem je de vrijheid van anderen.” (YD)