Tiende editie van Verbonden in Licht

De kou prikt zacht in de avondlucht, maar het blijft droog. In een lange rij schuifelen bezoekers langzaam richting het verlichte pad. Kinderen wiegen met hun lampionnen; het zachte schijnsel danst over hun gezichten. Een vrouw pakt haar man even bij de hand. “De tiende keer alweer,” zegt ze. En inderdaad — het is de tiende editie van Verbonden in Licht, de jaarlijkse avond waarop herdenken en samenzijn elkaar vinden tussen bomen, fakkels en zachte muziek.

Verbinding door vrijwilligers en gezinnen

Langzaam vult het Gedenkpark zich met mensen die komen om te herinneren, te delen of gewoon even stil te zijn. De organisatie draait op een hechte groep vrijwilligers, vertelt Marja Zandjans. “Toch blijft het bijzonder: als er iemand stopt, dient er bijna vanzelf weer iemand nieuw aan. Alsof het iets is wat mensen van nature willen doorgeven.”

Nieuw dit jaar is dat er opvallend veel jonge gezinnen meelopen. Kinderen dragen hun lampion trots voor zich uit, terwijl hun ouders hand in hand naast hen lopen. “We proberen Verbonden in Licht ook voor kinderen toegankelijk te maken,” zegt Marja. “De dood is vaak nog een taboe, terwijl het juist waardevol is om kinderen op een lichte manier te laten ervaren wat herdenken betekent. Ze krijgen een lampion mee en mogen rondlopen, zodat het iets zachts en natuurlijks krijgt.”

Muziek tussen stilte en herinnering

Bij de ingang klinkt dit jaar voor het eerst een harmonica. Even later nemen de Iers-Schotse klanken van The Bally’s Borne het over. Hun muziek mengt zich met het knisperen van de fakkels. Langs de verlichte paden bewegen mensen stilletjes voort, langs oude en nieuwe graven — van kinderen, van oorlogshelden, van geliefden. Only Time van Enya zweeft door de kou, gevolgd door The Sound of Silence. Er wordt gezwegen, maar er wordt ook zacht gelachen. Twee vrouwen vallen elkaar in de armen. Een man buigt zich naar een graf en fluistert een naam.

Lichtjes met woorden van liefde

Halverwege de route krijgen bezoekers een glazen potje met een kaarsje. Daarin schuiven ze een papieren zakje, waarop ze iets kunnen schrijven — een naam, een wens, een gedachte. De lichten van al die potjes beschijnen later de zwarte letters.

Een voorbijganger leest zacht:
“Lieve Tessa, kus van papa en mama.”

Even verderop een ander:
“Zolang ik leef zal jij bestaan.”

En nog één, bijna fluisterend in het donker:
“Het went nooit, nog altijd een groot gemis.”

Langs het pad vormen honderden van die kleine lichtjes samen een golf van warmte — een fluisterende stroom van liefde en herinnering.

Een bloem als gebaar

Even verderop kunnen bezoekers een gerbera in een groot hart steken. Veel mensen doen dat zwijgend, met een blik vol gedachten of een traan in de ogen. Een vrouw zegt zacht: “Voor mijn twee echtgenoten die ik heb verloren. Hoe ik omging met het gemis? Veel praten. En blijven herdenken.” Door de bomen vangen de graven van Boomkamp, Van Dijk en Roetgerink het licht van de oliefakkels. De tekst op hun steen luidt: “Als zonnestralen was hun geloof.” Ze werden op 25 november 1944 gefusilleerd. Het vuur danst over hun namen, alsof het even buigt in respect.

Wat missen betekent

Bij een van de lichtjes blijft een vrouw staan. Ze ademt diep in, kijkt naar het flakkerende kaarsje. “Mijn moeder is overleden,” zegt ze zacht. “Ik heb helaas geen afscheid kunnen nemen. Dat is zwaar. Maar rouwen is leren dat missen ook mooi kan zijn. Dat iemand veel voor je betekende. Dat voel je pas als je iemand mist.” Even later zingt het koor: “Ik geloof in jou en mij.” Een kinderstem klinkt: “Daar ligt oma. Het kaarsje brandt nog.”

Een gedicht volgt:
In het donker durf ik te huilen,
als niemand mij stoort.

Aan de rand van het pad schittert een kunstwerk met vlinders: “Geen kind is zo aanwezig als het kind dat wordt gemist.” Het licht weerkaatst op de gezichten van voorbijgangers — verstild, verbonden.

Een moment van rust

Bij de uitgang staat koffie klaar. Mensen praten zacht of zwijgen. Marja kijkt om zich heen en glimlacht. “Ik vind het elk jaar weer bijzonder hoe het loopt,” zegt ze. “Van de drukte en chaos vooraf, tot dit moment van rust. En dat mensen dan waarderen dat ze even een kop koffie krijgen, een praatje kunnen maken. Dat is precies waar het om draait.”

Een vader tilt zijn kind op en kijkt nog één keer achterom. “Ik neem ze hier elk jaar mee naartoe,” zegt hij. “Zodat ze leren dat herinneren bij het leven hoort.” Vanuit de verte klinkt nog één zin, als een echo door de bomen: “In het hart van mijn gevoel zal ik je nooit vergeten.” (LL/KDS)

Verbonden in Licht 2025