Jeroen Kuhlman neemt afscheid als notaris

Op 1 januari 2026 sluit voor Jeroen Kuhlmann definitief de deur van zijn notariskamer. Formeel dan, want helemaal verdwijnen uit het Bornse notariaat zal hij niet. Na 37 jaar in het vak, en een leven dat er eigenlijk al veel eerder mee begon, neemt hij afscheid als notaris. Niet met groot vertoon, maar op zijn eigen manier: bedachtzaam, reflectief en met oog voor wat blijft.

“Het is niet zo dat ik ‘klaar’ ben,” zegt hij. “Maar het is goed zo.”

Een kantoor dat al vroeg vertrouwd voelde

Wie het levensverhaal van Jeroen Kuhlmann hoort, kan bijna niet om het notariaat heen. Zijn opa was notaris. Zijn vader ook. Toch lag de keuze niet voor de hand. “Als jonge jongen dacht ik juist: dat kan het niet worden. Dat deden zij al.” Toch liep hij als dertien-, veertienjarige al rond op het Bornse notariskantoor. Niet achter het bureau, maar in de tuin. “Gewoon, wat bijverdienen. Dat kantoor voelde al vertrouwd, maar dat ik hier later zou terugkeren als notaris… nee, daar was ik toen totaal niet mee bezig.” Geboren in Apeldoorn verhuisde hij in 1976 met zijn ouders naar Borne, toen zijn vader hier werd benoemd tot notaris. De middelbare school volgde hij aan het Twickel College in Hengelo. Daarna militaire dienst, in Duitsland, en vervolgens de studie rechten in Groningen.

Groningen: structuur, discipline en twijfel

Zijn studententijd was allesbehalve chaotisch. “Ik stond vaak om zeven uur op om in de universiteitsbibliotheek te werken als schoonmaker. Om negen uur ging de bieb open, ging ik even naar huis en zat ik er om tien uur weer, maar dan om te studeren.” Het typeert hem: structuur, regelmaat en grondigheid. Misschien soms té grondig. “Ik had de neiging om alles volledig te willen begrijpen. Die dikke juridische boeken las ik dan van voor tot achter. Dat werkt niet,” zegt hij met een glimlach. “Je moet leren focussen op wat echt van belang is.” Die les zou later in zijn werk juist een kracht blijken.

De keuze voor het notariaat

Tijdens zijn studie twijfelde hij lang. Talen, geschiedenis, aardrijkskunde – hij vond veel interessant. Maar voor de klas staan? “Nee, dat zag ik niet zitten.” Uiteindelijk koos hij voor rechten, “omdat je daarmee alle kanten op kon.” De doorslag voor het notariaat kwam toen hij een paar dagen meedraaide op het Bornse kantoor, toen nog aan het Dorsetplein. “Ik zag gesprekken met mensen. Ik zag hoe juridische kennis concreet werd toegepast. Toen dacht ik: hier kun je echt iets betekenen.” Wat hem vooral aantrok, was het preventieve karakter van het vak. “Je ziet vaak al waar het mis kan gaan. Als je mensen kunt helpen om problemen te voorkomen, ruzies, procedures, ellende, dan doe je iets goeds.”

De notaris als ‘poortwachter’

Kuhlmann omschrijft de notaris graag als een poortwachter. “Je legt afspraken vast over dingen die er echt toe doen: een huis, een huwelijk, een testament. Dat gaat nooit over koetjes en kalfjes.” Daarbij gaat het niet alleen om regels. “Je moet mensen leren kennen. Even praten, aftasten, luisteren. Zonder dat ze het doorhebben, ben je aan het analyseren: wat beweegt iemand, wat vindt hij belangrijk, wat past bij hem?” Juist in een dorp als Borne is dat van grote waarde. “Je kent vaak de families, de geschiedenis, de verhoudingen. Dat helpt enorm om goede keuzes te maken.”

Generalist in een tijd van specialisten

Waar grote stadskantoren steeds verder specialiseren, ziet Kuhlmann zichzelf als generalist. “In Amsterdam heb je notarissen die hun hele carrière niets anders doen dan bijvoorbeeld statuten van stichtingen wijzigen. Dat lijkt me verschrikkelijk.” De dorpsnotaris is volgens hem eerder een huisarts. “Je overziet ondernemingsrecht, familierecht en onroerend goed. Je kijkt breder. Als iemand ondernemer is, kijk je niet alleen naar de BV, maar ook naar het testament, het levenstestament, de huwelijkse voorwaarden.” Die helikopterview zorgt voor vertrouwen. “Mensen voelen zich gezien. Dat is essentieel.”

Vertrouwen als fundament

Dat vertrouwen is kwetsbaar. “Als iemand mij niet vertrouwt, kan ik mijn werk niet doen. Dan houdt het op.” In zulke gevallen verwees hij mensen door. “Dat is eerlijker voor iedereen.” Juist omdat hij boven de partijen wil staan, raakte een klacht hem diep. Eén zaak staat hem nog scherp bij. “Ik was executeur in een nalatenschap met meerdere families. Sommigen waren het oneens met de afwikkeling en dienden een procedure tegen mij in.” Het kwam hard aan. “Je doet zo je best en dan voelt het alsof je persoonlijk wordt aangevallen.” Uiteindelijk werd de klacht volledig van tafel geveegd. De rechter sprak zelfs uit: ‘Het stinkt hier naar geld. “Maar het leerde me wel: als het je persoonlijk raakt, moet je afstand nemen en hulp inschakelen. Dan kun je het niet meer zelf beoordelen.”

Van fax tot kunstmatige intelligentie

In bijna veertig jaar veranderde het vak ingrijpend. “Toen ik begon, was de fax net nieuw. Informatie van het kadaster kwam per post. Dagen later.” Daarna kwamen computers, netwerken, de cloud – en nu AI. Kuhlmann omarmt die ontwikkeling, maar met nuance. “Ik gebruik ChatGPT veel. Het versnelt werk enorm. Maar je moet weten dat het fouten maakt. Wetgeving en jurisprudentie zijn vaak onjuist.” Juist daarom blijft menselijke kennis cruciaal. “AI kan ondersteunen, maar niet denken. Daar blijft het vakmanschap van de notaris onmisbaar.”

Het kantoor: meer dan twee eeuwen geschiedenis

Het Bornse notariskantoor kent een bijzondere historie: opgericht in 1812. “De eerste notaris, Landman, werd benoemd door Napoleon. Hij was tegelijk notaris, burgemeester én commissaris van politie.” Kuhlmann dook ooit in de archieven en vond de allereerste akte terug. “Tweetalig opgesteld, Frans en Nederlands, met prachtige zegels. Dan besef je hoe lang dit vak hier al bestaat.” Die continuïteit voelt hij sterk. “Ik zie mezelf als een schakel in een lange keten.”

Afscheid, maar geen afscheid

Per 1 januari stopt hij formeel als notaris. Een groot publiek afscheid hoeft niet. “Geen duizenden handen schudden. Ik vier het met collega’s, familie en vrienden.” Helemaal verdwijnen doet hij niet. “Ik blijf één dag per week betrokken, intern. Sparren, kennis delen.” Ook overweegt hij een juridisch adviesbureau te starten. En dan is er nog hout. “Bomen zagen, hout kloven, lepels en bakjes maken. Dat doe ik al jaren en wil ik nu meer ruimte geven.”

Wat hij hoopt achter te laten

Wat moeten mensen in Borne zich van hem herinneren? Hij denkt even na. “Integriteit. Dat het klopte. Dat mensen zich eerlijk behandeld voelden.” Tot slot spreekt hij zijn dank uit. “Ik heb het werk altijd gezien als samenwerking. Zonder cliënten is er geen notaris. Dat mensen bleven komen, waardeer ik enorm.” (KDS)