Zoet begin, scherpe keuzes en opvallende eensgezindheid

Met een assortiment snoepjes zorgde Karin Scholten (GB90) dinsdagavond al bij het begin van de begrotingsvergadering voor een vrolijke noot. De aanleiding was de laatste begrotingsbehandeling van burgemeester Jan Pierik. Maar wat geef je iemand die afscheid gaat nemen? Een kanjer, een bokkenpoot, een kletskop of toch een zure dino? De raadsleden mochten zelf kiezen welke lekkernij ze het beste bij de burgemeester vonden passen. Het zette de toon voor een vergadering die, ondanks de nodige politieke discussies, in een opvallend goede sfeer verliep.
 

Het had ook heel anders kunnen gaan. Voor het eerst boog de gemeenteraad in zijn nieuwe samenstelling zich over de begroting. Bovendien was er vanwege de gemeenteraadsverkiezingen geen kadernota behandeld, waarin normaal gesproken de grote financiële en beleidsmatige lijnen al worden uitgezet. Alle ingrediënten waren dus aanwezig voor een ouderwets lange begrotingsvergadering, met eindeloze discussies over de verdeling van het beschikbare geld.
 

Dat viel mee. De raad bleek het op veel punten verrassend met elkaar eens. Niet altijd over de manier waarop zaken moesten worden aangepakt, maar wel over de bedoelingen achter de ingediende moties en amendementen. Uiteindelijk werd de begroting voor 2027 unaniem vastgesteld.
 

Weinig financiële speelruimte

De uitgangspositie was duidelijk. Het college had een sluitende begroting gepresenteerd, met een beperkte lastenverzwaring voor inwoners. Maar de financiële ruimte is klein. De kosten in het sociaal domein blijven stijgen, de gemeentelijke reserves staan onder druk en tegelijkertijd wil Borne blijven investeren in woningbouw, voorzieningen, veiligheid en leefbaarheid.
 

Dat vraagt om scherpe keuzes. De coalitiepartijen BorneNu, CDA en VVD konden zich in grote lijnen vinden in de voorstellen van het college. Ook de oppositie erkende dat niet alles mogelijk is. Wel wilden de fracties op verschillende onderdelen andere accenten leggen.
 

Zo ontstond er brede steun voor voorstellen om preventieve opvoedondersteuning via Loes te behouden en twee extra plaatsen voor voor- en vroegschoolse educatie (VVE) mogelijk te maken. Beide amendementen werden unaniem aangenomen. Voor Loes wordt structureel 20.000 euro beschikbaar gesteld. De eerder geplande Motie Markt wordt daarvoor uitgesteld tot 2028.
 

Mobiliteit zorgt voor stevigste discussie

De scherpste discussie ontstond opmerkelijk genoeg niet tussen coalitie en oppositie, maar tussen wethouder David Vermorken en zijn eigen coalitiepartijen. Inzet was het mobiliteitsprogramma, waarmee de gemeente de toekomstige bereikbaarheid en verkeersveiligheid van Borne in kaart moet brengen, in relatie tot de ambitie om tot 30.000 inwoners te groeien.
 

De coalitiepartijen wilden er haast mee maken en daarvoor nu al geld beschikbaar stellen. Vermorken had bij het opstellen van de begroting echter andere prioriteiten gesteld. Bovendien wees hij erop dat eerst duidelijk moet worden wat het programma precies gaat omvatten. Daarover zou de raad volgens de eerder afgesproken procedure nog worden geraadpleegd.
 

Die uitleg was voor de indieners onvoldoende reden om hun voorstel in te trekken. Zij wilden voorkomen dat het mobiliteitsprogramma opnieuw op de lange baan zou worden geschoven. Ook vanuit de oppositie klonk steun voor een voortvarende aanpak. De wethouder moest uiteindelijk constateren dat de raad een andere afweging maakte dan het college. Het amendement werd met achttien stemmen voor en geen enkele tegenstem aangenomen.
 

Ook een amendement over de Weerselosestraat kreeg unanieme steun. De raad wilde voorkomen dat de werkzaamheden aan deze weg ten koste zouden gaan van het toch al beperkte budget voor andere verkeersveiligheidsmaatregelen. Er werd 10.000 euro vrijgemaakt om de verspringende wegversmallingen zo spoedig mogelijk aan te leggen.
 

Zorgen over het sociaal domein

Veel aandacht ging uit naar de oplopende uitgaven voor de Wmo en jeugdzorg. Vooral GB90 uitte stevige kritiek op het feit dat de werkelijke kosten al jarenlang hoger uitvallen dan begroot. Volgens Karin Scholten is er geen sprake meer van incidentele tegenvallers, maar van een structureel probleem. Haar fractie wilde daarom meer inzicht in de maatregelen waarmee het college de kosten denkt te beheersen en in de gevolgen daarvan voor inwoners. Bovendien waren er vraagtekens bij opnieuw een (kostbaar) onderzoek naar de sociale basis.
 

Ook andere fracties benadrukten dat bezuinigingen niet ten koste mogen gaan van mensen die ondersteuning daadwerkelijk nodig hebben. Tegelijkertijd was er brede overeenstemming over het belang van preventie en een sterke sociale basis, waarin inwoners, verenigingen en vrijwilligers een belangrijke rol spelen.
 

Wethouder Bo ter Braak wist met haar antwoorden en toezeggingen een belangrijk deel van de zorgen weg te nemen. Zij beloofde de raad inzicht te geven in de maatregelen, de verwachte financiële effecten en de gevolgen voor inwoners. Ook zegde ze toe de raad periodiek te informeren over de voortgang bij het versterken van de sociale basis, die volgens haar juist tot doel had tot concrete acties te komen.
 

Voor GB90 waren die toezeggingen voldoende om de voorstellen op deze onderdelen niet in stemming te laten brengen. Daarmee verdween een potentieel stevig politiek geschil zonder dat daarover gestemd hoefde te worden.
 

Niet alle voorstellen halen de eindstreep

Toch kreeg niet ieder voorstel voldoende steun. Zo wilde GB90 de waarderingssubsidie voor verenigingen en maatschappelijke initiatieven behouden. Volgens de fractie kunnen juist kleine financiële bijdragen veel betekenen voor het vrijwilligerswerk. De meerderheid vond de uitleg van het college over de gemaakte keuzes echter voldoende. Het amendement werd met twaalf tegen zes stemmen verworpen.
 

Hetzelfde lot trof het voorstel van PRO, GB90 en D66 om het sportpark nadrukkelijker te ontwikkelen tot een openbare sport- en ontmoetingsplek. De indieners vonden dat de kostbare sportvoorzieningen toegankelijker moeten worden voor inwoners die geen lid zijn van een sportvereniging. Andere fracties wezen op de verantwoordelijkheid van de verenigingen zelf en op het overleg dat hierover al loopt. Ook dit amendement kreeg zes stemmen voor en twaalf tegen.
 

Meer succes was er voor een motie van BorneNu en PRO om een overdekte ontmoetingsplek voor jongeren mogelijk te maken. De indieners wezen erop dat jongeren behoefte hebben aan een eigen plek, terwijl omwonenden regelmatig overlast ervaren van groepen die op straat samenkomen. De gemeente moet hierover in gesprek gaan met jongeren en ondernemers. De motie werd met zeventien stemmen voor en één tegen aangenomen.
 

Diefstal regenboogvlag leidt tot motie

Een ander onderwerp dat tot discussie leidde, was de zichtbaarheid van de steun aan de lhbtiq+-gemeenschap. Felix van Urk (PRO) verwees naar de diefstal van de regenboogvlag bij het Witte Huis en de vernieling van de vlaggenmast. Hij vond dat de gemeente nadrukkelijker moet laten zien dat iedereen in Borne zichzelf mag zijn.
 

Met de motie 'De trots van Borne' wilde PRO het college oproepen hier actiever werk van te maken. Wethouder Ter Braak onderschreef het belang daarvan, maar wees erop dat de gemeente hier al beleid voor heeft en de aandacht voor inclusie verder zal uitwerken.
 

Voor een meerderheid van de raad was dat voldoende. Het CDA vond de motie overbodig omdat deze volgens de fractie opriep tot iets wat al gebeurt. PRO hield het voorstel toch overeind, juist om het belang van zichtbare steun te onderstrepen. Uiteindelijk stemden zeven raadsleden voor en elf tegen.
 

Duidelijke uitspraak over BorneBoeit

Opvallend eensgezind was de raad over de toekomst van BorneBoeit. GB90 had daarover de motie 'BorneBoeit, erop of eronder' ingediend. Aanleiding is de onzekerheid over de toekomstige inrichting van de lokale publieke omroepen en de plannen voor één grote streekomroep voor heel Twente.
 

Volgens GB90 dreigt bij een dergelijke constructie de lokale nieuwsvoorziening ondergesneeuwd te raken en bestaat het risico dat financiële middelen vooral elders in Twente terechtkomen. De fractie wees op het alternatieve plan voor een streekorganisatie in Twente, waarin meer ruimte blijft voor lokale journalistiek.
 

Burgemeester Jan Pierik deelde de zorgen. Hij benadrukte dat het college zich inzet om de lokale journalistieke platforms een goede plek te geven binnen de toekomstige streekorganisatie. Daarbij waarschuwde hij nadrukkelijk voor het risico dat de nieuwe financiering wordt gebruikt om financiële problemen uit het verleden op te lossen. Voor heel Twente komt volgens Pierik ongeveer 700.000 euro beschikbaar. Dat geld moet op een redelijke en evenwichtige manier worden verdeeld en mag niet onevenredig ten goede komen aan één partij die daarmee financiële lasten uit het verleden kan wegwerken. Het college zet zich daarom zowel in voor het behoud van lokale journalistieke platforms als voor een eerlijke verdeling van de beschikbare middelen.
 

Met achttien stemmen voor sprak de gemeenteraad zich unaniem uit voor het belang van het behoud van de lokale nieuwsvoorziening in Borne.
 

Begroting unaniem vastgesteld

Na ruim vier uur vergaderen kon burgemeester Pierik de balans opmaken. De begroting was op verschillende onderdelen aangepast, enkele voorstellen waren gesneuveld en andere waren na toezeggingen van het college ingetrokken. Maar over de hoofdlijnen bleek de raad het opvallend eens.
 

De begroting 2027-2030 werd uiteindelijk met achttien stemmen voor en geen enkele tegenstem vastgesteld. Daarmee kreeg het college brede steun voor de financiële koers, maar had de gemeenteraad tegelijkertijd laten zien dat die steun niet betekent dat alle keuzes van het college zonder meer worden overgenomen. (AJ)