Kulturhus organiseert eerste prikkelarme filmvoorstelling

Toen Kelly Bekhuis na de Sinterklaasintocht in Borne deelnam aan de prikkelarme ontmoeting met Sinterklaas, zag ze hoeveel gezinnen behoefte hadden aan een rustige activiteit. Dat moment bleef haar bij. Niet lang daarna hing de geboren en getogen Zenderense een bijzondere wens in de wensboom: een prikkelarme bioscoopvoorstelling in Borne. Die wens wordt binnenkort werkelijkheid in Kulturhus Borne. Voor Kelly is het initiatief veel meer dan alleen een leuke activiteit.

Pruttelend koffiezetapparaat

De beleidsadviseur in het sociaal domein is sinds 2022 raadslid voor de VVD in de gemeente Borne. Maar bovenal is ze moeder van twee jonge zoons. De ervaringen met haar jongste zoon Jesse brachten haar op het idee om een prikkelarme filmvoorstelling mogelijk te maken.

Jesse is vier jaar, heeft een taalontwikkelingsstoornis en is erg gevoelig voor prikkels. Al op jonge leeftijd merkten Kelly en haar gezin dat alledaagse situaties voor hem veel energie kosten. "Een bezoek aan de supermarkt kan al te veel zijn. Een verjaardag betekent dat we de dag ervoor, de dag zelf én de dag erna rekening moeten houden met voldoende rust. Anders wordt het gewoon te veel." Waar de meeste mensen achtergrondgeluiden of drukte onbewust filteren, lukt dat Jesse niet. "Een koffiezetapparaat dat ergens staat te pruttelen merken wij nauwelijks op. Voor Jesse komt zo'n geluid net zo hard binnen als alle andere geluiden. Hij kan hoofd- en bijzaken niet van elkaar scheiden."

Vakantie afgebroken

Hoe groot de impact van die overprikkeling is, bleek afgelopen zomer. Het gezin moest de vakantie op de camping zelfs vroegtijdig afbreken. "Het was gewoon te veel voor hem. We zijn nu alweer twee weken thuis en pas vannacht heeft Jesse voor het eerst weer een hele nacht doorgeslapen. Zo lang heeft hij nodig om alle prikkels te verwerken." Dat vraagt veel van het hele gezin. "Onze oudste zoon wil natuurlijk ook leuke dingen doen. Maar sommige activiteiten lukken op dit moment gewoon niet. Dat is soms best moeilijk."

Als de emmer overloopt

Wanneer de spanning te hoog oploopt, kan Jesse ineens een woedeaanval krijgen. "Dat kan een kwartier duren. Daarna zegt hij vaak sorry en wil hij graag knuffelen. Die diepe druk geeft hem ontspanning." Voor buitenstaanders is dat niet altijd zichtbaar. "Hij is een vrolijk en energiek jongetje. Maar wij herkennen de signalen. Als hij juist heel druk wordt, weten wij dat we moeten ingrijpen. Anderen denken dan vaak: 'Ach, het gaat nog prima.' Maar wij weten dat het dan zomaar kan omslaan." Kelly merkt dat er regelmatig onbegrip is. "Als Jesse overprikkeld raakt, voel ik soms dat mensen oordelen. Alsof ik me moet verantwoorden voor het gedrag van mijn kind. Dat is best verdrietig."

Een wens voor meer gezinnen

Tijdens de prikkelarme ontmoeting met Sinterklaas zag Kelly hoeveel gezinnen behoefte hadden aan dit soort activiteiten. Er waren ongeveer tien gezinnen aanwezig, zo'n veertig mensen. "Toen dacht ik: hier is dus echt behoefte aan. Mijn oudste is gek op de bioscoop, maar voor Jesse is dat normaal gesproken veel te veel. Daardoor merk je hoe lastig het soms is om iets te vinden waar je met het hele gezin naartoe kunt. Je wilt gewoon samen iets leuks kunnen doen." Niet lang daarna zag ze de wensboom in Borne. "Ik hoefde eigenlijk niet na te denken over wat ik erin wilde hangen. Ik dacht meteen: een prikkelarme bioscoop. Het leek me een relatief eenvoudige wens waar veel gezinnen iets aan zouden hebben."

Die wens werd opgepakt. Kulturhus Borne reageerde enthousiast op het idee en ging samen met Kelly aan de slag om de eerste prikkelarme filmvoorstelling te organiseren. "Ze wilden eigenlijk meteen meewerken. Dat gaf me het gevoel dat ze echt iets wilden betekenen voor deze doelgroep. Dat vind ik ontzettend mooi."

Kleine aanpassingen, groot verschil

Op zondag 13 september draait in Kulturhus Borne de prikkelarme voorstelling van de animatiefilm Space Cadet (6+). De voorstelling is speciaal aangepast voor kinderen die gevoelig zijn voor prikkels. Zo wordt het geluid zachter gezet, blijven de zaallichten gedimd en mogen bezoekers tijdens de film gerust even de zaal verlaten als dat nodig is. Ook ontvangen gezinnen vooraf foto's en een plattegrond van het gebouw, zodat kinderen zich thuis alvast kunnen voorbereiden op wat ze kunnen verwachten. In de ontvangstruimte wordt bovendien gezorgd voor een rustige sfeer.

Ook de film is bewust gekozen. Space Cadet is een rustige animatiefilm zonder heftige flitsen of overweldigende effecten, waardoor hij goed past bij een prikkelarme voorstelling. Kelly benadrukt dat de middag nadrukkelijk niet alleen bedoeld is voor kinderen met autisme. "Er zijn veel meer kinderen die moeite hebben met het verwerken van prikkels. Het hoeft helemaal geen autisme te zijn. Voor veel gezinnen kan zo'n middag net het verschil maken."

Niet alleen voor de kinderen

Volgens Kelly draait de voorstelling uiteindelijk niet alleen om de kinderen, maar ook om hun ouders. "Ik hoop vooral dat gezinnen even onbezorgd samen iets leuks kunnen doen. Zonder het gevoel dat je steeds moet uitleggen waarom je kind reageert zoals het reageert." Na afloop wil Kulturhus Borne graag horen hoe gezinnen de voorstelling hebben ervaren. Als de belangstelling groot blijkt, hopen de initiatiefnemers dat het niet bij deze ene middag blijft. "Ik zou het heel mooi vinden als dit vaker georganiseerd kan worden. Het zijn soms maar kleine aanpassingen, maar voor deze gezinnen maken ze een wereld van verschil." (AJ/KDS)

Alle info over de prikkelarme filmvoorstelling is te vinden op de website van het Kulturhus Borne.