Ouderwets stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen

In Borne is inmiddels twee keer gestemd met het experimentele nieuwe stembiljet: bij de Europese verkiezingen in 2024 en bij de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober dit jaar. Maar bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 wordt er weer ouderwets gestemd met het oude, vertrouwde stembiljet. De gemeente vindt dat de nadelen van het nieuwe model bij lokale verkiezingen zwaarder wegen dan de voordelen van een handzamer formulier.

Nadelen bij gemeenteraadsverkiezingen

Die nadelen waren door de gemeenteraad al eerder benoemd, toen Borne in juni voor de keuze stond. Raadsleden vonden het vooral bij lokale verkiezingen bezwaarlijk dat er géén kandidaatnamen op het stembiljet staan en dat het hogere percentage ongeldige stemmen juist bij gemeenteraadsverkiezingen grotere gevolgen kan hebben. Het voordeel van een kleiner en eenvoudiger stembiljet is bovendien minder groot bij lokale verkiezingen, omdat er lokaal veel minder partijen meedoen en het huidige stembiljet daardoor al overzichtelijk is.

Toen werd een compromis gevonden: Borne zou experimenteergemeente blijven, tenzij de volgende verkiezingen gemeenteraadsverkiezingen zouden zijn. Het was nog niet uitgesproken of het kabinet viel, en er volgden Tweede Kamerverkiezingen. Daarmee leek de kwestie voor even van tafel. Maar nu staat de gemeente weer voor de keuze.

Afwegingen

De minister heeft Borne gevraagd opnieuw mee te doen aan het experiment. Volgens hem is het belangrijk dat kiezers in dezelfde gemeenten vaker met het nieuwe stembiljet stemmen, zodat geleidelijk ervaring wordt opgebouwd. Het aantal ongeldige stemmen daalde in Borne inderdaad: van iets boven de 1 procent bij de Europese verkiezingen naar iets onder de 0,5 procent bij de Tweede Kamerverkiezingen. Maar dat ligt nog altijd hoger dan het gebruikelijke niveau met het oude stembiljet (circa 0,2 procent). Er zijn positieve ervaringen bij kiezers en stembureauleden met het nieuwe stembiljet, maar anderzijds zijn er de eerder geuite zorgen van gemeenteraadsleden.

Burgemeester Jan Pierik meldt in het memo gesproken te hebben met de fractievoorzitters en de mogelijkheden te hebben verkend voor het deelnemen ‘onder voorwaarden’, om de bezwaren zo veel mogelijk te ondervangen. Dat zou dan bijvoorbeeld gaan over een kandidatenposter in het stemhokje toe te staan, actief te communiceren dat alleen een ingekleurd partijnummer een geldige stem oplevert en een stem op een te hoog kandidaatnummer automatisch als stem op de lijsttrekker te tellen. Maar volgens Pierik zou dat neerkomen op een 'proef in een proef'. Hij acht de kans dat het ministerie hiermee instemt klein, mede omdat alle andere experimenteergemeenten al hebben gezegd weer mee te doen.

De keuze komt volgens de burgemeester daarom neer op een simpel ‘ja’ of ‘nee’. En de weegschaal viel uiteindelijk naar ‘nee’.

Hopelijk weet iedereen in Borne nog hoe het moet, dat stemmen met het ouderwetse stembiljet. (AJ)

Deel

De link is gekopieerd naar het klembord!

reageren op deze pagina

Hans — 05 dec 2025

@Frans (en andere belangstellenden): heb het in de gemeentelijke stukken opgezocht en het amendement waarover we het hier hebben, is ingediend door raadslid Oude Lansink van Lokaal BHZ en behandeld in de raadsvergadering van 27 mei 2025.
Het komt er kort gezegd op neer dat de gemeenteraad wil doorgaan met experiment met het nieuwe (lees: kleinere) stembiljet, maar...en nu komt het (en dat is de toevoeging zoals Oude Lansink dat heeft ingebracht): "..., tenzij het verkiezingen voor de gemeenteraad betreft".
Deze wijziging/toevoeging is door alle partijen aangenomen, er was geen enkele tegenstem.

Linkje (kopiëren en plakken) https://borne.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/61507e34-2034-4900-8e09-515b78314b31#21d8420f-8135-4a99-a20c-86735ce2f43f

Annet — 05 dec 2025

Is het niet mogelijk dat er een klein en een groot stembiljet aanwezig zijn bij de verkiezingen, zodat bewoners van Borne zelf een keuze kunnen maken
Van welk biljet ze gebruik willen maken?

Frans — 05 dec 2025

Van welke partij is dit voorstel gekomen en iedereen was het hier mee eens?
Ik zou dat graag willen weten.

Cor Ordelmans — 04 dec 2025

Helemaal eens met Fons Loohuis. Het lijkt erop dat de raadsleden vereerd willen worden met hun naam op het formulier. M.a.w. de kiezer is "een beetje dom" en weet niet welke raadsleden, waar op het formulier staan. Gauw terugdraaien en de "verkleinde" formulieren verplicht stellen.

Fons van Os — 03 dec 2025

Jammer! Ik ben zelf 2 keer als teller getuige geweest van het telproces, een keer met de oude grote stembiljetten en een keer met de nieuwe overzichtelijke stembiljetten. Ik begrijp de argumenten die gebruikt zijn om terug te gaan naar het oude biljet maar ik vind dat die niet opwegen tegen de voordelen van het nieuwe beknopte stembiljetten. Uiteindelijk zal het hier toch ook landelijk van gaan komen, jammer dat Borne hier nu de vooruitgang niet mee helpt. De dienst die hiermee aan een transparanter kiesproces had kunnen worden bewezen is hiermee afgeserveerd.

Fons Lohuis — 02 dec 2025

2 x meegedaan als proefgemeente. Foutmarge in 2 x teruggebracht van 1,0 naar 0,5. Aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid zou het bij een 3e keer proefdraaien wel terug lopen naar 0,3/0,2. Dan zit je op het niveau van de foutmarge op landelijk niveau bij het oude, onhanteerbare formulier.
Ik vind de argumentatie van de raad om niet mee te doen zwak. Het lijkt er op dat de eigen naam op het stembiljet hier doorslaggevend is geweest.

anteerbare

St. Ervaringsdeskundigen Handicap Borne — 02 dec 2025

Bizar. Het nieuwe formulier was met name erg praktisch voor mensen met een beperking. Vooral voor blinden en slechtzienden is het kleine biljet met een stemmal prima zelfstandig in te vullen. Die stemmal is voor elke verkiezing te gebruiken. Voor het oude biljet moet voor elke verkiezing een andere stemmal gemaakt worden. En dat gebeurt niet want; te duur. In het Borns Akkoord 2022-2026 heeft de gemeenteraad opdracht gegeven om het VN verdrag Handicap uit te voeren. Het verdrag dat stelt dat iedereen, ook met een beperking, onbelemmerd deel moet kunnen nemen aan de gemeenschap. Dus iedereen moet ook onbelemmerd kunnen stemmen. Dat is een democratisch recht. Met het grote stembiljet draaien we de klok terug. Dat stemmen voor 1000 blinden en slechtzienden en 2000 mensen met een motorische beperking in Borne weer moeilijker wordt is voor de gemeenteraad geen probleem? Bizar.

Anneke — 02 dec 2025

Sorry hoor maar bij andere gemeenten kan het dus wel en blijft het ook zo met klein stembiljet.
Belachelijk dat men weer terug wil naar dat grote biljet.
Omdat er mensen zijn die t niet juist invullen ! Volgende keer aan iedereen vragen of ze uitleg nodig hebben en niet meteen weer terugdraaien omdat het weer eens niet te doen is.

GJ — 02 dec 2025

De burgers hebben eerder al massaal aangegeven het experimentele biljet te waarderen. Maar de burger wordt dus door de raadslieden niet belangrijk gevonden. Eigenbelang is voor hen kennelijk veel belangrijker.
Als alle burgers van ons mooie dorp nu eens een keer helemaal NIET zouden gaan stemmen, dan kunnen we straks uit de uitslag herleiden dat elke kandidaat op zichzelf heeft gestemd. Goed voorbeeld van al die ego's.

Hans — 02 dec 2025

Wat een treurnis...ego's voeren weer eens de boventoon. Een verzoek om er direct maar een foto van zichzelf op het stembiljet bij te plaatsen mankeert er nog maar aan...pfffff...

Bornenaar — 02 dec 2025

Hoe kleinzielig een gemeente kan zijn:

'Mijn naam staat er niet op, dus we doen het niet'.

Dan ben je wel heel erg vol van jezelf.

Frans Spekschate — 28 nov 2025

Nou daar gaan we weer, ouderwets stemmen. Beginnen de mensen een beetje te wennen aan het nieuwe stembiljet gaan we weer terug naar het oude. Niet slim dat gejojo.