Gala C.V. de Toet'nbloazers, en een kijkje achter de schermen

Met nog amper een maand te gaan tot carnaval stond dit weekend het gala van C.V. De Toet'nbloazers weer op de agenda. Op donderdag, vrijdag en zaterdag genoten bezoekers in een bomvolle zaal van het Kulturhus van ludieke en humoristische optredens. Wie het gala alleen vanuit de zaal beleeft, ziet glitter, spotlights en strak getimede acts. Maar achter het podium speelt zich een minstens zo belangrijk verhaal af. Dit jaar was er ook een blik mogelijk in het artiestencafé: een aparte ruimte waar artiesten samenkomen, wachten, zich laten schminken en elkaar nog snel een bemoedigend woord toefluisteren voordat ze het podium opgaan.

Dankbaarheid en trots

Het gala werd geopend met woorden van het prinsenpaar, waarin vooral dankbaarheid doorklonk. “Wat hebben wij al veel mooie mensen mogen leren kennen binnen deze vereniging,” klonk het. Vrijwilligers werden nadrukkelijk genoemd: “Daar zijn we trots op.” Ook jonkheer Tim keek zichtbaar geraakt terug op het jaar: “We hebben nu al een ontzettend mooi jaar gehad, met alleen maar mooie momenten. Onze opkomst was onvergetelijk. Ik ben ontzettend gespannen, maar we gaan er een donders mooie avond van maken.”

President Daniël hoefde daarna niet lang te wachten: “Volgens mij kunnen we beginnen met ons showprogramma.”

Scherp en herkenbaar

De presentatie door Daan en Ann zette meteen de toon, met een knipoog richting de lokale politiek. De zaal was warmgedraaid toen buutreedner Hennik het podium betrad. Zijn verhaal was scherp en herkenbaar, met onderwerpen die leefden in Borne: van smartwatches die je herinneren aan je ‘drinkdoel’ tot het nieuwe gemeentehuis, dwangsommen per brief en de afstand tussen burger en bestuur. “Huur eens een keer ambtenaren in uit Borne die een beetje gevoel hebben bij de gemeente!” Hennik spaarde niemand, maar bleef dichtbij de mensen. “Aan tafel los je problemen op, niet met dwangsommen!” was een boodschap die bleef hangen. Ook thema’s als de ijsbaan, veiligheid en de huldiging van schaatster Joy Beune kwamen voorbij. Gelach en instemmend gemompel gingen hand in hand.

Dans, cabaret en variatie

Het programma van het gala liet zien hoe breed de vereniging is. Van cabaret tot zang en van garde- en vrije dans tot grotere groepsacts: alles kwam voorbij. Op het podium wisselden ervaren rotten en jonge talenten elkaar af, met optredens van onder meer de junior- en senior dansmarietjes, zanggroepen en cabaret.

Het artiestencafé achter de schermen

Terwijl het publiek in de zaal genoot, was het artiestencafé het kloppend hart achter de schermen. Hier hing een heel andere dynamiek: gezonde spanning, opluchting na een optreden en veel onderlinge gezelligheid. Artiesten zaten nog in vol kostuum op hun beurt te wachten, terwijl anderen net terugkwamen van het podium en met een glimlach werden onthaald.

De mens achter Hennik

In het artiestencafé lichtte Theo Lassche, de man achter buutreedner Hennik, toe hoe zijn cabaret tot stand komt. Al dertig jaar verzamelt hij het hele jaar door onderwerpen die leven in Borne. “Vroeger schreef ik het op bierviltjes,”vertelt hij. “Nu zit het vooral in mijn hoofd. Ik pak altijd dingen van de laatste vier à vijf maanden en speel nooit op de persoon. Wat ik vertel, moet herkenbaar zijn voor iedereen.” Zijn buut is bewust maatschappelijk en politiek getint. “Dat hoort bij dit vak,” zegt Theo. “Van oudsher is de buut bedoeld om dingen te benoemen die mensen bezighouden.” Twee weken voor kerst twijfelde hij nog of hij dit jaar wel zou optreden, nadat hij vanwege een bacteriële infectie aan zijn onderbeen een operatie moest ondergaan. “Tot vlak voor de kerst dacht ik: ik doe het niet. Het grove werk lag er wel, maar de finishing touch moest nog.”

Gezonde spanning

Zodra hij wordt aangekondigd, verdwijnt de spanning bij Theo. “Dan heb ik even kramp in mijn maag. Maar zodra het gordijn opengaat, ben ik Hennik.” Die naam draagt hij al jaren, ooit ontstaan uit een grap van zijn voorganger Jan Oude Munnik. “Sindsdien is Hennik Hennik.” Theo haalt zijn inspiratie uit gesprekken en kleine observaties. “Het hele jaar door hoor ik grappige inside dingen van mensen. Dat vind ik mooi. Ik ben huismeester in ’t Dijkhuis, ik maak daar de oudjes aan het lachen. Dat is ook cabaret.” Dat hij na dertig jaar nog steeds op het podium staat, verbaast hem soms zelf. “Ik vind het nog altijd ontzettend leuk om te doen.”

Van woorden naar organisatie

Waar Theo als Hennik alleen het podium draagt, staat achter elke andere act een complete organisatie. Zijn verhaal maakt duidelijk hoeveel voorbereiding en timing er nodig is voor een optreden. Dat geldt niet alleen voor cabaret, maar voor het hele programma – en juist dát wordt zichtbaar achter de schermen, in het artiestencafé. Ali Rotman zorgt hier, samen met Aniek, voor alles wat de artiesten nodig hebben. Ze is sinds vorig jaar betrokken bij het artiestencafé en zit ook in de galacommissie. “Het is hier eigenlijk altijd gezellig,” vertelt ze. “Je merkt dat iedereen even op adem komt. Voor sommigen is dit echt het moment waarop de zenuwen eruit mogen.” De organisatie achter de schermen is strak geregeld. “Iedereen heeft zijn eigen taakje,” legt Ali uit. “De dames van de schmink werken met tijdsblokken, zodat niemand hoeft te stressen. Kaartverkoop, indeling van de zaal, begeleiding van artiesten – daar zit best veel werk achter. We doen dit met een man of vijftien en dan moet je echt op elkaar kunnen vertrouwen.”

Strenge generale, warme sfeer

Margrit Rang gaf een inkijkje in de voorbereiding: “We beginnen al in augustus. Drie dagen gala, bomvol. Tijdens de generale kijken we streng naar de stukjes. Het moet leuk zijn, het moet fatsoenlijk zijn. Soms sturen we nog bij op details.” De finale wordt bewust gekozen. “Die moet spetterend eindigen,” zegt ze. “De deelnemers steken er heel veel tijd in. Wij proberen het niveau steeds iets te verhogen, het liefst met live zang.”

De stille krachten

Ook de snoet’nschilders spelen een onmisbare rol. Sinie is al sinds 1985 betrokken, Evelien draait al dertig jaar mee en Irene beleeft haar eerste jaar. Met 27 pruiken en tientallen gezichten in de schmink is het een enorme klus. Tijdens de optocht worden zelfs zo’n 120 lopers geschminkt. “Ze zijn afhankelijk van ons,” klinkt het nuchter. “Maar we zijn één team.”

Op gang gekomen

Met het gala van de Toet'nbloazers is het carnavalsseizoen in Borne zichtbaar op gang gekomen. Op en achter het podium werd drie avonden lang gewerkt door tientallen vrijwilligers, artiesten en organisatoren. In de komende weken volgen nog tal van activiteiten, niet alleen van de Toet’nbloazers, maar ook van andere Bornse carnavalsverenigingen. Het gala in het Kulturhus liet alvast zien hoeveel voorbereiding en betrokkenheid daarachter schuilgaat. (KDS)