Indrukwekkende dodenherdenking

Het was opvallend druk tijdens de jaarlijkse herdenking op 4 mei dit jaar. Het was dan ook een bijzondere en emotionele editie. Dit kwam niet in de laatste plaats vanwege de onthulling van een plaquette met de namen van 74 Joodse inwoners die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord, en door de plaatsing van de Anne Frankboom bij het monument tegenover het station.

Vervolg op excuses

De plaquette en de zaailing van de kastanje waar Anne Frank vanuit het Achterhuis op uitkeek, vormen een vervolg op de excuses die de gemeente Borne aan de Joodse gemeenschap heeft aangeboden voor het handelen van het gemeentebestuur tijdens de oorlog. In het rapport ‘Joodse burgers in Borne; bejegening, ontrechting en rechtsherstel’, dat vorig jaar verscheen, werd pijnlijk beschreven hoe Joodse medeburgers in de steek werden gelaten door de bestuurders van toen, doordat zij de opdrachten van de bezetter vrijwel kritiekloos uitvoerden. Meer dan excuses waren op zijn plaats, vond de gemeenteraad, en er werd besloten tot een vervolg met de kernthema’s ‘eren’ en ‘leren’.

Jaap Hartog sprak namens de Joodse gemeenschap zijn dank uit. Hij vertelde over zijn eigen familiegeschiedenis: over vermoorde familieleden, over ontberingen tijdens internering in Auschwitz, maar ook over teleurstellingen over de ontvangst in Nederland van de mensen die de gruwelijkheden hadden overleefd. “Dit mag nooit meer gebeuren, zeggen we. Maar helaas is het een loze kreet”, daarmee sloot hij zijn indrukwekkende betoog af. “Wij kunnen niet zeggen dat we het niet weten, maar toch kijken velen nu de andere kant op.”

Actualiteit

Dit sloot naadloos aan bij de toespraak van burgemeester Jan Pierik, even later in de Oude Kerk. “We leven in een tijd van alternatieve waarheden op sociale media.” Hij verwees naar de actualiteit rond de oorlog in het Midden-Oosten, fascistische uitingen en digitale pogingen om democratische rechtsstaten te ondermijnen. “De eerste keer om je uit te spreken komt sneller dan je denkt.” Mogelijk droeg de actuele toestand in de wereld bij aan de grote opkomst bij de dodenherdenking in Borne dit jaar. De Oude Kerk was tot de laatste plaats gevuld en bij het centrale monument stond het rijen dik.

Hertme en Zenderen

Zoals gebruikelijk was het in Hertme bij het graf van Hendrik Oude Egberink om 19.00 uur twee minuten stil, en op de herdenkingsplaats met de graven in Zenderen om 20.00 uur. Bij beide herdenkingen was er een belangrijke rol weggelegd voor leerlingen van de basisscholen die de respectieve monumenten hebben geadopteerd. Leerlingen lazen zelfgemaakte gedichten voor en in Zenderen hingen de overige gedichten langs een bospad tussen de bomen. Kinderen legden ook kransen en in Zenderen mochten de overige kinderen zelf nog bloemen leggen, die aan het begin van de plechtigheid werden uitgedeeld.

De omlijstende muziek werd verzorgd door Sint Gregorius. In Hertme hielpen scouts van Twickel Borne. Wethouder David Vermorken legde kransen: in Hertme met Ria Blenke en in Zenderen met zijn partner. In Zenderen waren een zus en een neef van de Britse vliegenier Gerald Hood aanwezig. Zij werden in het Engels welkom geheten. Ook bijzonder was dat er bij de ingang van het monument een aantal oude legervoertuigen stond opgesteld. Beide plechtigheden werden afgesloten met de wens om er de volgende dag een mooie Bevrijdingsdag van te maken. (HvR, LL, RH, AJ)