Bij De Zwanenhof is het geduld op

Landgoed De Zwanenhof heeft de gemeenteraad een memo gestuurd waarin directeur Ronald Helder zijn visie geeft op het conflict met de gemeente over de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Directe aanleiding daarvoor is het uitblijven van een nieuwe overeenkomst met het landgoed, maar eigenlijk is het een optelsom van ergernissen over de afgelopen jaren.
 

“Volgens mij is iedereen gebaat bij wat we de afgelopen viereneenhalf jaar proberen te doen”, zegt Ronald Helder. “Namelijk een menselijke situatie proberen te creëren voor mensen in een kwetsbare positie. Dat hebben we met elkaar goed voor elkaar gekregen, denk ik. Die brief aan de raad had ik liever niet gestuurd, want nu lijkt het alsof het alleen maar over geld gaat en daar moet het niet over gaan. Dat past ook niet bij mij. Er zijn hotelketens die er anders over denken en daar heb ik wel een mening over. Maar we moeten natuurlijk wel vergoed worden op basis van wat we nodig hebben.” Helder vindt dat hij in de afgelopen jaren heeft aangetoond van voldoende goede wil te zijn geweest. “Maar het houdt een keertje op.”
 

Vanaf 2022

Om die reden heeft hij in zijn memo nog eens uit de doeken gedaan hoe het allemaal is verlopen. Het begon allemaal in maart 2022, toen er vrij plotseling een grote stroom Oekraïense oorlogsvluchtelingen naar Nederland kwam. Een hectische periode, waarin De Zwanenhof vrijwel direct haar deuren opende om de vluchtelingen onderdak te bieden. Er werd afgesproken dat De Zwanenhof een vergoeding van 40 euro per dag per vluchteling zou ontvangen en er werd een dienstverleningsovereenkomst voor onbepaalde tijd opgesteld. Later bleek dat bedrag niet kostendekkend en dat het Rijk gemeenten heel ruim compenseerde voor de opvang van Oekraïners.
 

Eind 2024 werd de vergoeding voor De Zwanenhof verhoogd naar ruim 55 euro per persoon per dag – een kostendekkend tarief volgens een financieel adviseur van de gemeente – en werd er 570.000 euro nabetaald over 2022 en 2023. Volgens Helder ontving de gemeente over die periode veel meer aan rijksmiddelen voor de opvang in De Zwanenhof en hield zij daar 2,3 miljoen euro aan over.
 

Een andere constructie

In augustus vorig jaar vraagt de gemeente om uitbreiding van het aantal opvangplekken op De Zwanenhof naar 110. Het lijkt beide partijen beter om in plaats van een dienstverleningsovereenkomst over te gaan op een constructie waarbij de gemeente de exploitatie overneemt en met De Zwanenhof een huurovereenkomst aangaat. In die situatie zijn de kosten voor bijvoorbeeld schoonmaak en beveiliging voor de gemeente. De vergoeding voor De Zwanenhof in de huurovereenkomst wordt om die reden verlaagd naar 44 euro per persoon per dag.
 

Vertraging

Maar het formaliseren van de afspraken heeft vertraging opgelopen. De betaling aan De Zwanenhof is conform de afspraken verlaagd, maar de exploitatie is nog niet overgegaan naar de gemeente, waardoor Helder met een tekort te maken heeft. “Begin juli was er ambtelijk overeenstemming over de huurovereenkomst. Het college zou er 25 augustus een besluit over nemen. Maar tot mijn onaangename verrassing werd het 25 augustus niet in het college besproken, omdat er nog geen ambtelijk stuk lag. Na vragen kon men mij ook niet vertellen wanneer het dan wel besproken zou worden. Als reden werd gegeven dat er ambtenaren bij betrokken waren die ook van doen hebben met de exploitatie van het zwembad en dat dat ook veel tijd kost.”

De spreekwoordelijke druppel was dat Helder te horen kreeg dat de fractievoorzitters wel waren ingelicht door de wethouder over het feit dat er een conflict was. “En ik hoor al tweeëneenhalve week niets op mijn mail! De gemeente verandert eenzijdig de spelregels en dat vind ik ingewikkeld. Je kan toch in ieder geval een tijdspad aangeven?”
 

Memo leidt tot raadsvragen

En dus klom Helder in de pen. Om zijn ergernis te uiten. Het leidde tot publicaties in de pers en raadsvragen in de raadsvergadering van afgelopen dinsdag. Felix van Urk (PRO) en Karin Scholten (GB90) vroegen wethouder Bastian Drees om in gesprek te blijven met De Zwanenhof en een oplossing te vinden voor het conflict. Leo Graafhuis (VVD) zag dat er in feite een principeovereenkomst was, maar dat het proces om de een of andere reden verstoord was geraakt. Het zou toch mogelijk moeten zijn om eruit te komen?
 

Wethouder Drees wilde in de raadsvergadering niet inhoudelijk op de kwestie ingaan. “Laat ik vooropstellen dat we veel waardering hebben voor De Zwanenhof en de bijdrage die zij leveren aan de opvang van ontheemden. Wat ons betreft zijn we nog in gesprek. De inzet is een proces dat voor beide kanten werkbaar is, maar dat vraagt vertrouwen van beide kanten.”
 

Vertrouwen?

Helder was toehoorder bij de raadsvergadering. “Het heeft me echt veel gedaan om te horen dat er veel lof werd uitgesproken over wat we proberen te doen in Zenderen. Dat is voor mij vele malen belangrijker dan geld.” Maar is er ook vertrouwen? “Dat vind ik moeilijk. Ik ben best wel naïef en denk altijd alleen maar het positieve. Maar in dit geval ben ik wel voorzichtig, omdat ik in het verleden te vaak gedacht heb dat het wel goed zou komen. Het is echt een optelsom van dingen.”

Hoe dan ook is er inmiddels een gesprek gepland tussen wethouder Drees en Ronald Helder om de kou uit de lucht te halen.

De gemeente wilde niet reageren op vragen van BorneBoeit, zolang er nog geen gesprek met De Zwanenhof is geweest. (AJ)

Luchtfoto © Dirk de Graaf