Begroting Borne: investeren, reserves aanspreken en keuzes maken

De gemeente Borne heeft voor 2027 een begroting met een klein positief saldo van 99.000 euro. Daarna ontstaan opnieuw tekorten: ruim 1 miljoen euro in 2028 en 290.000 euro in 2029. In 2030 is er weer een plus van 429.000 euro. De programmabegroting 2027-2030 is de eerste financiële vertaling van het nieuwe coalitieakkoord ‘Krachtig Verder!’.
 

Om de tekorten op te vangen wordt een beroep gedaan op de reserves. Het weerstandsvermogen van de gemeente bedraagt momenteel 11,6 miljoen euro. De weerstandsratio daalt daarmee in 2029 naar 1,6, maar blijft volgens wethouder David Vermorken boven de norm die de gemeente hanteert. “Wij zijn geen spaarbankvereniging. Ons doel is niet om zoveel mogelijk geld in kas te houden. Ons doel is om goede dingen voor onze inwoners, voor onze ondernemers, voor onze maatschappelijke organisaties te doen.” Volgens Vermorken blijven de financiële risico’s verantwoord. “Maar we moeten wel wat scherper aan de wind varen.”
 

Investeren in weerbaarheid en openbare ruimte

Een van de grotere investeringen is de maatschappelijke weerbaarheid. De gemeente wil inwoners beter voorbereiden op bijvoorbeeld klimaatrampen en digitale aanvallen en investeren in de continuïteit van de gemeentelijke organisatie. Ook ICT, cybersecurity en AI krijgen aandacht, onder meer omdat de eisen rond het beschermen van gegevens steeds verder toenemen.
 

Verder wordt geld uitgetrokken voor het meerjarig onderhoud van gemeentelijk vastgoed, de exploitatie van De Veste en het nieuwe sportcentrum en de openbare ruimte. De reparatie van de fontein op het Dorsetplein is opgenomen in de begroting. Ook wordt de huidige incidentele formatieplaats voor boa’s structureel gemaakt, waarmee de gemeente op vier fte boa-capaciteit komt.
 

Op het gebied van verkeer staat de aanleg van het laatste deel van de F35 richting Almelo gepland voor 2029. Voor woningzoekenden blijft de starterslening beschikbaar. Daarnaast wil het college een reserve vormen uit de zogenoemde realisatiestimulans, waarmee het toekomstige woningbouwprojecten met extra kosten of een onrendabele top kan ondersteunen. Daarvoor wordt ongeveer 300.000 euro per jaar gereserveerd.
 

Investeren in de sociale basis

Ook in het sociaal domein kiest het college voor extra investeringen. Er komt structureel geld voor een jurist om ervoor te zorgen dat de gemeente de regels en verplichtingen op het gebied van het sociaal domein goed uitvoert. Daarnaast wil het college het Sociaal Hus verder ontwikkelen en investeren in de sociale basis. Aanleiding daarvoor is een onderzoek naar de sociale basis in Borne, dat in opdracht van de gemeenteraad is uitgevoerd. Daaruit komt naar voren dat het noaberschap sterk is, maar dat niet in iedere wijk voldoende mogelijkheden zijn om elkaar te ontmoeten. Ook blijkt het voor sommige inwoners lastig om te vinden welke ondersteuning beschikbaar is. Het college wil daarom het Sociaal Hus versterken en op korte termijn concrete knelpunten aanpakken.
 

Daar staat tegenover dat de huidige samenwerking met Humanitas stopt. Daarmee verdwijnt volgens wethouder Bo ter Braak niet alle hulp op het gebied van sociale contacten en eenzaamheid, maar wordt die ondersteuning anders georganiseerd.
 

Niet alles kan

Tegenover de investeringen staan ombuigingen die oplopen van ongeveer 650.000 euro in 2027 naar 1,3 miljoen euro in 2030. Zo wordt het budget voor tijdelijke vervanging bij ziekte en piekbelasting verlaagd en worden enkele grotere stelposten geschrapt. Ook het Sportcentrum Borne levert een besparing op. De gemeente gaat het gebouw niet in veertig, maar in zestig jaar afschrijven. Onderzoek laat volgens het college zien dat het gebouw 63 jaar mee kan en daarna nog restwaarde heeft. Verder verdwijnen de waarderingssubsidies voor eenmalige culturele activiteiten. De structurele cultuursubsidies blijven buiten schot.
 

Keuzes inzichtelijk

Een aantal eerder besproken maatregelen komt er niet. Zo wordt de volgende stap naar een open sportpark, waarvoor een coördinator nodig zou zijn en jaarlijks 60.000 euro zou kosten, voorlopig niet structureel uitgevoerd. Ook blijven onder meer de subsidie voor het Bussemakerhuis en de muziekschool, het sportgala en de bibliotheek overeind. Verhoging van de sporttarieven zijn evenmin opgenomen als bezuiniging en rotondes in de Azelosestraat ter hoogte van de Letterveldweg en in de Bornsche Beeklaan ter hoogte van de Deurningerweg worden voorlopig niet uitgevoerd.
 

Volgens Vermorken waren de keuzes niet eenvoudig. “Soms is een begrotingsproces ook kill your darlings”, zei hij. “De financiële ruimte is beperkt en niet alle ambities uit het coalitieakkoord kunnen daarom meteen worden uitgevoerd.”
 

De woonlasten voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden met een gemiddelde koopwoning stijgen volgend jaar met 4,1 procent. Dat is iets minder dan de verwachte inflatie van 4,6 procent.
 

De gemeenteraad bespreekt de begroting de komende weken. Op 6 oktober staat de beeldvormende commissie gepland, rond 20 oktober volgt de oordeelsvormende behandeling en op 10 november neemt de raad een besluit over de programmabegroting, al dan niet op punten gewijzigd. (AJ/KDS)