Tien jaar Kloostergaarde door de lens

Het was zaterdagmorgen flink aanpakken in de Kloostergaarde in Zenderen. Ondanks de kou waren tal van vrijwilligers in de weer om de bijzondere sortimentstuin winterklaar te maken. De zon maakte het werk een stuk aangenamer, maar de gezamenlijke koffiepauze was misschien wel het gezelligste moment van de ochtend. Niet alleen vanwege de warme koffie, maar vooral omdat er iets te vieren viel. Voorzitter Frank van Dam presenteerde de tiende jaarkalender van de Kloostergaarde. Een bijzondere jubileumeditie voor 2027, waarvoor dit keer niet één fotograaf, maar tien fotografen verantwoordelijk waren.
 

Tien fotografen, tien jaar

De kalender is inmiddels een traditie geworden. Ieder jaar wordt de schoonheid van de Kloostergaarde vastgelegd in twaalf foto's die laten zien hoe de tuin met de seizoenen mee verandert. Voor deze bijzondere tiende editie werd teruggegrepen op het werk van de tien fotografen die in de afgelopen jaren aan de kalenders meewerkten. Uit hun foto's werden de mooiste geselecteerd. Niet alleen bomen en planten, maar ook vogels en insecten kregen daarin een plekje.
 

Een groot aantal van de fotografen was zaterdag aanwezig om de presentatie bij te wonen. Zij mochten ook de eerste exemplaren in ontvangst nemen. “Het is een hele mooie en bijzondere kalender geworden, vind ik zelf”, aldus een tevreden Frank van Dam.
 

Het begon met een fotograferende pater

Opmerkelijk genoeg loopt de kalendertraditie iets vooruit op het jubileum van de huidige organisatie die de Kloostergaarde beheert en onderhoudt. Tien jaar geleden werd nog volop nagedacht over de toekomst van de voormalige tuin van de Karmelieten. Hoe kon deze bijzondere verzameling bomen en planten voor Zenderen behouden blijven?
 

Pater Karmeliet Tilet volgde de ontwikkelingen in 'zijn' tuin met grote belangstelling. Hij was er veelvuldig te vinden, vrijwel altijd met zijn fototoestel bij de hand. De bijzondere bomen, planten en bloemen legde hij met liefde vast. Zijn foto's vormden de basis voor de allereerste kalender, die ongeveer een half jaar verscheen voordat de huidige organisatie definitief vorm kreeg.

Achttien bomen moeten verdwijnen

Terwijl de kalender de schoonheid van de tuin laat zien, vraagt het behoud daarvan ook om stevig ingrijpen. De Kloostergaarde telt meer dan tweehonderd verschillende soorten bomen en planten, die regelmatig onderhoud nodig hebben. Inmiddels staat een omvangrijke renovatie voor de deur. Maar liefst achttien bomen zullen worden gekapt. “Het arboretum is begin jaren zeventig aangelegd”, legt Van Dam uit. “Veel bomen hebben een levensduur van veertig of vijftig jaar. Bovendien heeft de droogte van de afgelopen jaren ook z'n tol geëist.”
 

Een treffend voorbeeld is de bijzondere Anna Paulownaboom. Diverse takken zijn afgestorven en de kans dat de boom het nog redt, is bijzonder klein. Toch laat ze juist nu iets opmerkelijks zien: midden in het najaar staat ze opnieuw in bloei. Een uitzonderlijk verschijnsel, dat volgens Van Dam weinig goeds voorspelt. “Eigenlijk is dat ook een slecht teken. De boom is zaden aan het kweken om te overleven.”

Nieuwe generatie bomen

Het verdwijnen van achttien bomen betekent overigens niet dat de Kloostergaarde aan soortenrijkdom zal inboeten. Integendeel. Voor iedere boom die wordt gekapt, komt minstens één nieuwe terug. Daarbij wordt bewust gekozen voor zoveel mogelijk verschillende soorten, geheel in de geest van het oorspronkelijke arboretum. Bijzonder is dat ook een deel van de voormalige docenten van het AOC, die begin jaren negentig betrokken waren bij de aanleg van de tuin, opnieuw meedenken over de toekomst ervan. “Dat is wel heel mooi”, vindt Van Dam.
 

Alweer een volgende kalender in de maak

Terwijl de jubileumkalender nog maar net is gepresenteerd, wordt er alweer gewerkt aan de volgende editie. Raymond Hofsté is als elfde fotograaf inmiddels druk bezig om de Kloostergaarde voor de kalender van 2028 vast te leggen. En aan onderwerpen zal het hem vast niet ontbreken. Want behalve de bijzondere bomen en planten biedt de tuin ook volop ruimte aan vogels en insecten.
 

De kalender voor 2027 is te bestellen via secretaris@sisl.info. De opbrengst komt ten goede aan het verdere herstel van de Kloostergaarde. Daarmee levert de kalender niet alleen twaalf maanden kijkplezier op, maar draagt hij ook bij aan het behoud van de bijzondere tuin. (AJ/RH)

Natuurwerkdag Kloostergaarde