Omarmt Borne straks nog haar kunst?

Het wordt een spannend najaar. De begroting 2020-2023 van de gemeente Borne zal heel wat voeten in aarde hebben. Het geld klotst de gemeente immers niet tegen de plinten, om het maar eufemistisch uit te drukken. Ook de cultuuragenda, waaronder kunst ressorteert, vormt een onderdeel van de integrale afweging in het proces ‘Keuzes voor Borne’ die door het college en de raad wordt gemaakt. En de ervaring leert dat kunst en cultuur niet zelden het kind van de rekening zijn in tijden van bezuinigingen. Maar wat betekent dit alles voor de kunstwerken die de gemeente rijk is?

Hoeveel geld is er nodig?

In een memo aan de gemeenteraad van 25 februari stelt het college van B&W nieuw budget voor. Zo wordt voor de informatie op bijvoorbeeld bordjes bij de kunstwerken 10.000 euro incidenteel geld geraamd. Voor het herstel van de kunstwerken in de buitenruimte is een bedrag van 13.500 euro opgenomen (gebaseerd op offertes, prijspeil 2017), terwijl er met nog eens 4.000 euro rekening wordt gehouden om de kunstwerken structureel te kunnen onderhouden.

Dit alles roept de vraag op hoe het eigenlijk is gesteld met de staat van de kunstwerken in de gemeente en of de investering werkelijk nodig is. Aan de hand van een kunst-inventarislijst van de gemeente maakte BorneBoeit daarom een rondje door onze dorpen. Tijdens deze rondgang vonden we welgeteld 23 kunstwerken. Bij veel ervan blijken de informatiebordjes te ontbreken. Ook de lijst zelf ontbeert soms essentiële informatie. Een gedocumenteerd en volledig overzicht voor de kunstliefhebber is al helemaal niet voorhanden. Verder is een aantal kunstwerken inmiddels dusdanig door de weersinvloeden aangetast dat zij eigenlijk direct gerestaureerd zouden moeten worden.

Enkele voorbeelden

• aan het Zoutmanplein in Wensink-Zuid staat, in de schaduw onder een boom, de twee meter hoge houten kop Hollow Head. Maar de tand des tijds heeft impact op het beeld. Er loopt een zichtbare verticale scheur door het gezicht. Restauratie kan niet lang meer op zich laten wachten. Het is niet bekend wanneer dit beeld in het park is geplaatst

• in 2013 kocht de gemeente een mozaïekbank, de Social Sofa, aan dat is vervaardigd door Willemien Nijman en buurtbewoners. Daarop is de Bornse bijenkorf en de historie van Spanjaard afgebeeld. Hoewel het kunstwerk 219 cm breed en 96 cm hoog is, is het uit het oog van de gemeente verdwenen. Althans men weet niet meer waar het is geplaatst en waar het zich nu bevindt. Na wat speurwerk, in de Spanjaardshof, troffen we de sofa aan in de Cor Hilbrinkstraat. Jammer genoeg zonder informatiebordje

• in een tuin tegenover Het Dijkhuis voor de parkeergarage staan vijf hoge keramische platen opgesteld. Niet direct zichtbaar achter het cortenstalen plaatwerk De Spijkermotor van kunstenaar Harry Lammertink. Het kunstwerk van Margreet Zwetsloot is via de BKR-regeling in 1985 geplaatst. De titel is onbekend. Ook hier is het verval duidelijk waarneembaar

• op de Pellenhof achter de kerk in Oud Borne staat een tafel. Op de inventarislijst van de gemeente ontbreken de gegevens van onder andere de kunstenaars en titel. Speuren is niet nodig, want de kunstenaars hebben het de bezoeker gemakkelijk gemaakt. 'Els Mikx en Ank Lauvenberg 2014' staat er in de tafel gefreesd. De naam van het object ‘Schoef ’s an’ wappert in de stalen vlag. En in de zijkant van de lange tafel prijken de namen van de gulle gevers

• volgens dezelfde lijst is de naam van de ontwerper van het oorlogsmonument bij restaurant Dorset onbekend. Op de website van de gemeente wordt echter onder het kopje Oorlogsmonumenten wél keurig de naam van Jan Jans vermeld

• enkele meters verderop nóg een mozaïekbank met daarop een gezin afgebeeld. Een moeilijk te lezen bordje met beperkte informatie staat achter het kunstwerk. Een beetje vocht doet echter wonderen. De tekst: ‘aangeboden door de Milieuraad Borne ter gelegenheid van haar 20-jarig jubileum mei 1995’ geeft een spaarzaam antwoord

• in de honden uitlaatplaats van de beeldentuin staat een polyester beeld op een bakstenen sokkel. Maar wie heeft het 120 cm brede beeld ontworpen? Wanneer is het geplaatst? En wat stelt het voor?

• bij de vijver in de Stroom-Esch vinden we zes betonnen kolommen. Op de lijst staat weliswaar ‘Contra Vormen’ van de kunstenaar Rob Maingay, maar voor de geïnteresseerde passant blijft het raden. Een bordje ontbreekt.

Zomaar een greep uit wat ons opviel. Een voorzichtige conclusie luidt dan ook dat Borne niet zorgvuldig omgaat met haar openbaar kunstbezit. Terwijl het toch een waarde vertegenwoordigt, niet meer is weg te denken en hoort bij ons leven. De vraag blijft dan ook: is de gemeente bereid haar kunst te omarmen en een plaats te geven in onze samenleving die het verdient? (YD)