Feestelijke première voor Max: Twents Verzet

Buiten reden klassieke Mercedessen voor over de rode loper, binnen wachtte een volle zaal op het resultaat van een bijzonder filmproject. Zondag ging in het Kulturhus in Borne Max: Twents Verzet in première. De tweede oorlogsfilm over de geschiedenis van Max van Trommel en het verzet in Twente maakte indruk met prachtige natuurbeelden, overtuigend acteerwerk en aangrijpende scènes waarin de angst en onvrijheid tijdens de Duitse bezetting bijna tastbaar werden. En dat alles volledig in het Twents.

Hollywoodpremière

Het had zondagmiddag wel iets weg van een echte Hollywoodpremière. Voor de ingang van het Kulturhus lag de rode loper uitgerold, compleet met gouden afzetpaaltjes. Acteurs, vrijwilligers en belangstellenden hadden zich buiten verzameld om de aankomst van de makers en hoofdrolspelers mee te maken. Die werden in klassieke Mercedessen voorgereden en bij het uitstappen met applaus ontvangen. De trotse gezichten van de makers spraken boekdelen. Binnen was de belangstelling minstens zo groot. De eerste voorstelling was volledig uitverkocht. Na een langdurig productieproces, met de inzet van meer dan tweehonderd betrokkenen, mocht het publiek eindelijk kennismaken met het eindresultaat.

De oorlog wordt voelbaar

Max: Twents Verzet is het vervolg op Max: Een band voor het leven, de film die in 2023 verscheen en het bijzondere levensverhaal vertelde van de Joodse Max van Trommel. Als kind zat hij tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken op verschillende Twentse boerderijen. Waar de eerste film zich vooral richtte op zijn persoonlijke geschiedenis, staat in het vervolg het verzet in Twente centraal. De film opent met prachtige beelden van de Twentse natuur, waarna de kijker wordt meegenomen naar de oorlogsjaren. De makers hebben zichtbaar veel aandacht besteed aan de historische aankleding. Van de uniformen van Duitse soldaten en de wapens tot de kleding van gewone inwoners, oude voertuigen en het interieur van boerderijen: de wereld van de jaren veertig komt overtuigend tot leven.

Maar de grootste kracht van de film zit in de menselijke verhalen. In verschillende scènes wordt de onderdrukking waaronder mensen tijdens de bezetting leefden bijna tastbaar. De voortdurende dreiging, het verlies van vrijheid en de onmacht om het eigen leven vorm te geven, worden op indringende wijze verbeeld. Angst, verdriet en wanhoop zijn op die momenten voelbaar. Vooral de knappe vertolking van de hoofdrollen draagt daaraan bij.

Herkenning in de zaal

De film weet niet alleen te ontroeren, maar zorgt op zijn tijd ook voor een lach. Tijdens de vertoning klinkt af en toe geroezemoes wanneer bezoekers iets herkennen. Soms zijn het details uit het Twentse leven van vroeger, soms situaties die kennelijk vertrouwd voorkomen. Ook de humoristische momenten worden door het publiek gewaardeerd. Voor de verslaggever van BorneBoeit riepen verschillende scènes herinneringen op aan de oorlogsverhalen die zijn opa en oma vroeger vertelden. Verhalen over de bezetting, over Duitse soldaten en over het dagelijks leven in een tijd waarin vrijheid allerminst vanzelfsprekend was. Juist doordat zulke herinneringen nu op het witte doek tot leven komen, voelt de geschiedenis ineens weer dichtbij. Dat is misschien wel een van de grootste verdiensten van de film. Meer dan tachtig jaar na de bevrijding zijn er steeds minder mensen die zelf over deze periode kunnen vertellen. Max: Twents Verzet geeft hun verhalen een gezicht en maakt ze toegankelijk voor nieuwe generaties.

Een ode aan het Twents

Bijzonder is bovendien dat de volledige film in het Twents wordt gesproken. Om de productie voor iedereen toegankelijk te maken, is deze ondertiteld. De streektaal draagt sterk bij aan de sfeer en geloofwaardigheid van het verhaal. Het Twents klinkt vanzelfsprekend tussen de boerenerven, in de huiskamers en tijdens de gesprekken tussen de personages. Daardoor voelt de film nadrukkelijk geworteld in de omgeving waar de gebeurtenissen zich afspelen. Het maakt Max: Twents Verzet niet alleen tot een film over een belangrijk hoofdstuk uit de regionale geschiedenis, maar ook tot een prachtige reclame voor de Twentse taal.

Emotioneel dankwoord

Achter de feestelijke première ging een omvangrijke productie schuil die niet zonder tegenslagen verliep. Cameraman Jan Kolner kreeg tijdens de opnames te maken met gezondheidsproblemen, waardoor het filmschema moest worden aangepast. Met zoveel acteurs, vrijwilligers, historische kostuums en verschillende opnamelocaties bracht dat de nodige uitdagingen met zich mee. Tijdens zijn openingswoord bedankte filmmaker Hans Mulder iedereen die aan de productie had meegewerkt. In het bijzonder stond hij stil bij de inzet van Kolner, met wie hij al jarenlang samenwerkt. Dat werd een emotioneel moment voor Mulder zelf. De gezondheidsproblemen van zijn vaste cameraman hadden een grote impact op de productie, maar uiteindelijk slaagden ze er samen met alle betrokkenen in om de film af te ronden.

Ook BorneBoeit-videoredacteur René Morshuis was bij de première aanwezig. Hij vertolkt zelf een rol in een scène waarin verzetsstrijders een distributiekantoor overvallen om bonnen buit te maken. Morshuis was onder de indruk van het eindresultaat en noemde onder meer het acteerwerk van Jeroen Grootschaalsberg als verzetsstrijder en een aangrijpende scène waarin een pastoor wordt opgepakt.

Max zelf aanwezig

Een bijzondere gast was de inmiddels 93-jarige Max van Trommel. Zijn persoonlijke oorlogsgeschiedenis vormde de inspiratie voor de eerste film en speelt ook in het vervolg een verbindende rol. Zijn aanwezigheid gaf de première extra betekenis. Terwijl op het witte doek de verhalen uit de oorlogsjaren tot leven kwamen, zat in de zaal iemand die deze periode zelf had meegemaakt. Na afloop volgde applaus voor de makers en betrokkenen. Tijdens een gezamenlijk drankje konden acteurs, vrijwilligers en bezoekers napraten over het eindresultaat.

Met Max: Twents Verzet hebben de makers niet alleen een indrukwekkende vrijwilligersproductie neergezet, maar ook een waardevol stukje regionale geschiedenis vastgelegd. Een film die laat zien hoe groot de gevolgen van oorlog en onderdrukking waren, juist in de dorpen en op de boerderijen waar het dagelijks leven ogenschijnlijk gewoon doorging. Wie de film zelf wil bekijken, krijgt daarvoor op zondag 29 november opnieuw de gelegenheid in het Kulturhus in Borne. Daarna volgen vertoningen op andere locaties in de regio. (KDS)

Première MAX Twents Verzet