Pap krijgt hoofdrol in Filmhuis

Een documentaire over haverpap, een wereldkampioen die live kookt én een verrassende link met de Bornse geschiedenis. Dinsdagavond draait in het Filmhuis The Golden Spurtle, voorafgegaan door een bijzondere demonstratie van Miriam Groot. Bezoekers kunnen niet alleen kijken, maar ook proeven. Vanaf 19.00 uur verzorgt Groot in de foyer van het Kulturhus een demonstratie ‘WK haverpap koken’, waarna de pap geproefd kan worden. Om 20.00 uur start de film, die zij zelf inleidt.

Wereldkampioen uit nieuwsgierigheid

Miriam Groot won in 2021 het Wereldkampioenschap Haverpap maken, beter bekend als The Golden Spurtle. Niet na jarenlange voorbereiding, maar bijna toevallig. “Ik raakte ooit een beetje verdwaald op internet en kwam op een Wikipedia-pagina over dit WK terecht,” vertelt ze. “Toen dacht ik: dit is zó leuk, hier ga ik gewoon aan meedoen. En ja, toen won ik ook nog.” Het kampioenschap vindt plaats in het Schotse dorp Carrbridge en trekt deelnemers van over de hele wereld. “Mensen doen mee uit onder andere Groot-Brittannië, Australië, Canada, Duitsland en Zweden. Het is echt internationaal,” aldus Groot.

Risotto-achtige pap

Tijdens het WK maken deelnemers zowel een traditionele pap als een ‘speciality’. Met die laatste categorie wist Groot de jury te overtuigen. Haar winnende gerecht: haver-arancini, gefrituurde risottoballetjes, maar dan gemaakt van havergrutten. “Het was spannend, want Italianen zijn nogal precies als het om eten gaat,” lacht ze. “Maar ik had van één Italiaan toestemming. Dat vond ik voldoende.”

Dinsdag laat ze zien dat haverpap veel meer is dan een zoet ontbijtje. Ze werkt met havergrutten, de onbewerkte vorm van haver. “Veel mensen hebben óf een paptrauma, óf eten het elke dag,” zegt ze. “Maar deze versie heeft een stevige, bijna risotto-achtige structuur. En mijn belangrijkste tip: breng het goed op smaak. Ook pap mag zout hebben.”

Film over passie en nalatenschap

The Golden Spurtle speelt zich af in een klein dorp in de Schotse Highlands en volgt het wereldkampioenschap door de ogen van organisator Charlie Miller. Ondanks zijn broze gezondheid zet hij alles op alles om het toernooi nog één keer tot een succes te maken en zijn levenswerk veilig te stellen. Het resultaat is een warme, eigenzinnige documentaire over traditie, toewijding en liefde voor een ogenschijnlijk simpel gerecht.

Borne en grutten: een eeuwenoude band

Dat juist in Borne een film over pap wordt vertoond, is eigenlijk geen toeval. Grutten en Borne zijn al eeuwenlang met elkaar verbonden. Al in 1744 stond aan de Potkamp een grutterij van de familie Ten Cate. Via een smal steegje vanaf de Grotestraat, het Gruttersgangetje, dat Bornenaren ook als kerkpad gebruikten, werd de grutterij bereikt. Generaties lang werden hier grutten verwerkt, vooral van boekweit.

Een markante figuur uit die tijd is Janna ten Cate, een kordate gruttersvrouw die in de Franse tijd bekendheid kreeg door Kozakken tot bedaren te brengen met stapels pannenkoeken. Als weduwe zette zij de grutterij voort. De zaak bleef haar naam dragen, met als veelzeggende slogan: ‘Gezond en kloek door pap en pannekoek’.

De grutterij op de Potkamp

De grutterij gaf Borne zelfs zijn bijnaam ‘melbuuln’ (meelzakken). Arbeiders die zware zakken meel sjouwden, droegen een lege meelzak als puntmuts om hun haar en kleding te beschermen tegen het stuivende meel. In 1967 sloot de grutterij na ruim twee eeuwen haar deuren. Een molensteen rond een lantaarnpaal in de Potkampstraat en de voormalige jongerensociëteit Het Grutje herinneren nog aan die tijd.

Praktische informatie

Film: The Golden Spurtle
Datum: Dinsdag 10 februari 2026
Demonstratie & proeven: vanaf 19.00 uur
Start film: 20.00 uur
Entree: € 9,50
Filmhuis Vriend: € 6,50

BOEK HIER JE TICKET