Alle info over de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart

Op woensdag 18 maart 2026 kiezen inwoners van Borne, Hertme en Zenderen een nieuwe gemeenteraad. Negentien zetels worden verdeeld. Daarmee wordt bepaald wie de komende vier jaar de koers van onze gemeente uitstippelt. Maar wat kies je precies? Wat doet de gemeenteraad? Hoe werkt het met de wethouders? En hoe zat het bij de vorige verkiezingen? In deze explainer zet BorneBoeit alles overzichtelijk op een rij.

19 zetels, en dat scheelde weinig

De gemeenteraad van Borne telt 19 zetels. Dat betekent dat er straks 19 raadsleden worden gekozen. Dat hadden er bijna 21 kunnen zijn. Het aantal zetels is gekoppeld aan het inwonertal. Gemeenten met meer dan 25.000 inwoners krijgen 21 raadszetels. Borne zat bij het officiële meetmoment nét onder die grens van 25.000 inwoners. Daardoor bleef het bij 19 zetels. Elke zetel vertegenwoordigt dus een aanzienlijk deel van de Bornse bevolking.

Wat beslist de gemeenteraad?

De gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan van de gemeente. De raad:

• stelt beleid vast
• bepaalt de begroting
• controleert het college van burgemeester en wethouders
• zet de koers uit voor de komende vier jaar

Het gaat om onderwerpen die inwoners direct raken: woningbouw, verkeersveiligheid, duurzaamheid, voorzieningen, sport, cultuur en zorg. Landelijke politiek voelt soms ver weg. Gemeentepolitiek niet. Veel besluiten die je dagelijks merkt, worden in het gemeentehuis genomen.

Hoe zat het in 2022?

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 zag de zetelverdeling er zo uit:

GB90 – 5 zetels

CDA – 3 zetels

VVD – 3 zetels

BorneNu – 3 zetels

GroenLinks-PvdA – 2 zetels

SP – 1 zetel

D66 – 1 zetel

Lokaal BHZ – 1 zetel

In totaal 19 zetels.

Daarbij hoort een nuance. Het CDA behaalde vier zetels, maar één raadslid splitste zich na de verkiezingen af en ging zelfstandig verder onder Lokaal BHZ. De zetel ging mee met het afgesplitste raadslid. Lokaal BHZ doet in 2026 niet meer mee.

Zeven partijen doen mee in 2026

Bij de verkiezingen van 18 maart doen zeven partijen mee in Borne. Twee daarvan zijn volledig lokale partijen: GB90 (Gemeentebelangen Borne 90) en BorneNu. Zij zijn niet verbonden aan een landelijke politieke partij.

Daarnaast doen vijf lokale afdelingen van landelijke partijen mee:

CDA

VVD

GroenLinks-PvdA

SP

D66

Belangrijk om te weten: ook deze partijen schrijven voor de gemeenteraadsverkiezingen een eigen verkiezingsprogramma specifiek voor Borne, Hertme en Zenderen. Het gaat dus om lokale keuzes, niet om landelijke thema’s zoals defensie of zorgverzekeringen.

Hoe werkt het na de verkiezingen?

Na het sluiten van de stembureau's op 18 maart worden de stemmen geteld en de zetels verdeeld. De uitslagen zijn live te volgen via de livestream van BorneBoeit. Daarna gaan partijen met elkaar in gesprek om te kijken wie samen een meerderheid kan vormen. In Borne zijn daarvoor minimaal 10 van de 19 zetels nodig. Partijen die samen een meerderheid hebben, vormen meestal een coalitie. Zij leggen hun plannen vast in een coalitieakkoord. De coalitie levert de wethouders.

Wethouders

• maken deel uit van het college van burgemeester en wethouders (B&W)
• hebben ieder een eigen portefeuille, zoals wonen, financiën of zorg
• voeren het beleid uit dat de gemeenteraad vaststelt
• Wethouders worden benoemd door de gemeenteraad en hoeven geen raadslid te zijn.

Op dit moment wordt Borne bestuurd door een minderheidscoalitie. Dat betekent dat de partijen die het college vormen geen meerderheid hebben in de raad. Voor voorstellen moet daarom regelmatig steun worden gezocht bij andere partijen.

Hoe werkt stemmen?

Stemmen is eenvoudig:

• Je ontvangt thuis een stempas.
• Je neemt je stempas en een geldig identiteitsbewijs mee naar het stembureau.
• In het stemhokje kleur je met een rood potlood het vakje van jouw kandidaat in.
• Je stopt het stembiljet in de stembus.
• Je mag stemmen als je 18 jaar of ouder bent en in de gemeente Borne woont.

Op deze website vind je het dichtstbijzijnde stembureau in je wijk: https://waarismijnstemlokaal.nl/s/Borne

Hoeveel mensen gingen stemmen?

Bij de verkiezingen van 2022 lag de opkomst in Borne op 54 procent. In 2018 was dat nog 59 procent. De opkomst daalde dus licht. De vraag is hoe dat in 2026 zal zijn. Blijft ongeveer de helft van de kiezers thuis, of laten meer inwoners hun stem horen? Op 18 maart bepaal jij mee wie de 19 zetels bezetten, en daarmee welke koers Borne de komende vier jaar vaart.

Volg alles via Borne Kiest

Op het speciale Borne Kiest-plein op BorneBoeit vind je een overzicht van alle zeven partijen, de kandidatenlijsten en de volledige verkiezingsprogramma’s. Of bekijk de studiogesprekken en het Slotdebat van BorneBoeit. Zo kun je zelf vergelijken waar partijen voor staan en welke keuzes zij voorstellen voor Borne, Hertme en Zenderen. (KDS)